Przekątna sześcianu i prostopadłościanu — wzór, kąty, zadania
Przekątna sześcianu to a√3, prostopadłościanu √(a²+b²+c²). Skąd wzór, kąt z podstawą, ścianą i krawędzią, zadania odwrotne i 9 przykładów krok po kroku.
Przekątna sześcianu o krawędzi \(a\) ma długość \(d = a\sqrt{3}\), a przekątna prostopadłościanu o krawędziach \(a\), \(b\), \(c\) ma długość \(d = \sqrt{a^2 + b^2 + c^2}\). Oba wzory to twierdzenie Pitagorasa użyte dwa razy: najpierw w podstawie, potem w pionowym trójkącie prostokątnym. W tej lekcji zobaczysz, skąd biorą się te wzory, jak z przekątnej wrócić do krawędzi, pola i objętości, jak policzyć kąt między przekątną a podstawą, ścianą boczną, krawędzią i drugą przekątną, a na końcu przerobisz dziewięć przykładów: od prostych zadań na poziomie egzaminu ósmoklasisty po zadania z matury podstawowej i jedno zadanie na rozszerzenie.
Wzór na przekątną sześcianu i prostopadłościanu
W bryle są dwa rodzaje przekątnych i w zadaniach trzeba je odróżniać.
Jeśli w zadaniu pada samo słowo „przekątna sześcianu” albo „przekątna prostopadłościanu”, chodzi o przekątną bryły. Przekątną ściany zadania nazywają wprost: „przekątna ściany bocznej”, „przekątna podstawy”.
W całej lekcji używamy oznaczeń typowych dla arkuszy maturalnych: podstawa dolna to \(ABCD\), górna \(EFGH\), przy czym \(E\) leży nad \(A\), \(F\) nad \(B\), \(G\) nad \(C\), \(H\) nad \(D\). Krawędzie: \(AB = a\), \(BC = b\), \(AE = c\). Przekątne bryły to \(AG\), \(BH\), \(CE\) i \(DF\).
Skąd się bierze wzór? Dwa razy twierdzenie Pitagorasa
Szukamy długości \(AG\). Odcinek \(AG\) nie leży na żadnej ścianie, więc trzeba go „wsadzić” w trójkąt prostokątny. Takim trójkątem jest \(ACG\).
- Krok 1 — podstawa. Trójkąt \(ABC\) jest prostokątny (kąt prosty przy \(B\)), więc przekątna podstawy ma długość \(AC = \sqrt{a^2 + b^2}\).
- Krok 2 — przekrój pionowy. Krawędź \(CG\) jest prostopadła do całej płaszczyzny podstawy, a więc także do każdego odcinka tej płaszczyzny wychodzącego z \(C\), w szczególności do \(AC\). Trójkąt \(ACG\) ma więc kąt prosty przy \(C\), a przekątna bryły \(AG\) jest w nim przeciwprostokątną.
- Krok 3 — Pitagoras jeszcze raz. \(AG^2 = AC^2 + CG^2 = (a^2 + b^2) + c^2\).
Kluczowe jest zdanie z kroku 2: kąt prosty jest przy \(C\), a nie przy \(A\). Uczniowie często widzą na rysunku „ukośny” trójkąt i nie wierzą, że jest prostokątny. Pomaga myśl, że \(CG\) stoi pionowo jak maszt, a \(AC\) leży płasko na podłodze — maszt jest prostopadły do każdej linii narysowanej na podłodze od jego podstawy.
Wzór na przekątną sześcianu
W sześcianie \(a = b = c\), więc \(d^2 = a^2 + a^2 + a^2 = 3a^2\) i \(d = a\sqrt{3}\). Warto zapamiętać „drabinkę”: krawędź to \(a\sqrt{1}\), przekątna kwadratu (ściany) to \(a\sqrt{2}\), przekątna sześcianu to \(a\sqrt{3}\). Każdy kolejny wymiar dokłada jedno \(a^2\) pod pierwiastkiem.
Szybka kontrola wyniku
- Przekątna jest dłuższa od najdłuższej krawędzi i krótsza od sumy trzech krawędzi: \(\max(a, b, c) < d < a + b + c\).
- W sześcianie \(d \approx 1{,}73a\). Jeśli dla krawędzi \(10\) wychodzi przekątna \(30\), to na pewno błąd.
- Licz najpierw \(d^2 = a^2 + b^2 + c^2\), a pierwiastek wyciągaj na końcu. Unikasz wtedy pierwiastka z pierwiastka.
- Pudełka o całkowitej przekątnej warto znać na pamięć, bo często pojawiają się w zadaniach zamkniętych: \(1 \times 2 \times 2 \to 3\), \(2 \times 3 \times 6 \to 7\), \(1 \times 4 \times 8 \to 9\), \(2 \times 6 \times 9 \to 11\), \(3 \times 4 \times 12 \to 13\).
Przekątna jako najdłuższy odcinek w prostopadłościanie
Wszystkie cztery przekątne prostopadłościanu mają tę samą długość \(d\), przecinają się w jednym punkcie \(O\) — środku bryły — i dzielą się w nim na połowy. Dlatego środek kuli opisanej na prostopadłościanie (i na sześcianie) leży w punkcie \(O\), a promień tej kuli to \(R = \frac{d}{2}\); dla sześcianu \(R = \frac{a\sqrt{3}}{2}\).
Przekątna jest też najdłuższym odcinkiem, jaki mieści się w prostopadłościanie. Dwa dowolne punkty pudełka różnią się co najwyżej o \(a\) w długości, o \(b\) w szerokości i o \(c\) w wysokości, więc kwadrat ich odległości jest nie większy niż \(a^2 + b^2 + c^2 = d^2\). Stąd biorą się zadania typu „czy kij zmieści się w skrzyni”: kij długości \(L\) da się włożyć do zamkniętego pudełka wtedy i tylko wtedy, gdy \(L \le d\). Często mieści się ukośnie, choć nie mieści się płasko na dnie — zobaczysz to w przykładzie 3.
Ogólne wzory na objętość, pole powierzchni i siatki prostopadłościanu znajdziesz w lekcji o graniastosłupach i ostrosłupach — objętości, polu i siatkach. Tutaj skupiamy się na samej przekątnej.
Jak obliczyć krawędź, pole i objętość sześcianu z przekątnej
To najczęstszy typ zadania odwrotnego: dana jest przekątna, a szukamy krawędzi, pola albo objętości. Z \(d = a\sqrt{3}\) dostajemy:
Wzór \(P_c = 2d^2\) wynika stąd, że \(a^2 = \frac{d^2}{3}\), więc \(6a^2 = 2d^2\). Jest bardzo wygodny w zadaniach zamkniętych: sześcian o przekątnej \(5\) ma pole \(50\), bez liczenia krawędzi. Podobnie z przekątnej ściany \(p = a\sqrt{2}\) mamy \(a^2 = \frac{p^2}{2}\), więc \(P_c = 3p^2\).
Przy dzieleniu przez \(\sqrt{3}\) usuwamy niewymierność z mianownika: \(\frac{d}{\sqrt{3}} = \frac{d\sqrt{3}}{3}\). Jeśli ten krok sprawia kłopot, powtórz go w lekcji o działaniach na pierwiastkach i usuwaniu niewymierności.
Gdy przekątna jest „o k dłuższa od krawędzi”
Częsta treść: „Przekątna sześcianu jest o \(k\) dłuższa od jego krawędzi”. Zapisujemy to równaniem \(a\sqrt{3} - a = k\), wyłączamy \(a\) przed nawias i usuwamy niewymierność, mnożąc licznik i mianownik przez \(\sqrt{3} + 1\):
W mianowniku wyszło \((\sqrt{3} - 1)(\sqrt{3} + 1) = 3 - 1 = 2\). Gotowy przykład liczbowy jest niżej (przykład 5).
Kąt między przekątną a płaszczyzną podstawy
Kąt między prostą a płaszczyzną to kąt między tą prostą a jej rzutem prostokątnym na płaszczyznę. Wierzchołek \(G\) rzutuje się na podstawę w punkt \(C\), więc rzutem przekątnej \(AG\) jest przekątna podstawy \(AC\). Szukany kąt \(\alpha\) to kąt \(GAC\) w znanym już trójkącie \(ACG\).
Oznaczmy przekątną podstawy przez \(p = \sqrt{a^2 + b^2}\). W trójkącie \(ACG\) przyprostokątna \(c\) leży naprzeciw kąta \(\alpha\), przyprostokątna \(p\) przy kącie, a \(d\) jest przeciwprostokątną:
W sześcianie \(p = a\sqrt{2}\), \(c = a\), \(d = a\sqrt{3}\), więc kąt nachylenia przekątnej sześcianu do podstawy ma:
Ta sama metoda działa w każdym graniastosłupie prostym; więcej o kątach nachylenia odcinków i ścian do podstawy w ostrosłupach i bryłach obrotowych znajdziesz w lekcji o stereometrii na maturze, a o wyznaczaniu wysokości z kąta — w lekcji jak obliczyć wysokość ostrosłupa, graniastosłupa i stożka.
Kąt przekątnej ze ścianą boczną i z krawędzią
O te kąty pytają zadania typu „przekątna prostopadłościanu tworzy ze ścianą boczną kąt…” albo „z krawędziami wychodzącymi z tego samego wierzchołka tworzy kąty…”. Wystarczy jedna obserwacja: zawsze szukamy trójkąta prostokątnego, w którym przekątna jest przeciwprostokątną.
Kąt ze ścianą boczną
Weźmy ścianę \(ADHE\). Krawędź \(GH\) jest do niej prostopadła, więc \(G\) rzutuje się na tę ścianę w punkt \(H\), a rzutem przekątnej \(AG\) jest przekątna ściany \(AH\). W trójkącie prostokątnym \(AHG\) (kąt prosty przy \(H\)) naprzeciw szukanego kąta leży \(GH = a\), więc sinus kąta między przekątną a ścianą \(ADHE\) to \(\frac{a}{d}\). Tak samo dla ściany \(ABFE\) sinus wynosi \(\frac{b}{d}\), a dla podstawy \(\frac{c}{d}\).
Kąt z krawędzią
Kąt \(\beta\) między przekątną \(AG\) a krawędzią \(AB\) liczymy w trójkącie \(ABG\). Krawędź \(AB\) jest prostopadła do całej ściany \(BCGF\), więc także do leżącej w niej przekątnej \(BG\). Kąt prosty jest przy \(B\), a \(AB = a\) przylega do kąta \(\beta\):
Tak samo kąt z krawędzią \(AD\) ma cosinus \(\frac{b}{d}\), a kąt z krawędzią \(AE\) — cosinus \(\frac{c}{d}\). Stąd druga tożsamość, o którą pytają zadania maturalne: jeśli \(\beta_1\), \(\beta_2\), \(\beta_3\) to kąty przekątnej z trzema krawędziami wychodzącymi z jednego wierzchołka, to \(\cos^2\beta_1 + \cos^2\beta_2 + \cos^2\beta_3 = 1\). W sześcianie każdy z tych kątów ma \(\cos\beta = \frac{\sqrt{3}}{3}\), czyli \(\beta \approx 54{,}74^\circ\).
Zwróć uwagę na dwie rzeczy. Po pierwsze, kąt z pionową krawędzią \(AE\) i kąt z podstawą sumują się do \(90^\circ\): ponieważ \(CG \parallel AE\), kąt z krawędzią \(AE\) jest równy kątowi \(AGC\), a kąty ostre trójkąta \(ACG\) dają razem \(90^\circ\). Po drugie, „kąt z krawędzią podstawy” to co innego niż „kąt z płaszczyzną podstawy”: w sześcianie to \(54{,}74^\circ\) i \(35{,}26^\circ\).
Kąt między przekątnymi
Dwie przekątne bryły
Przekątne \(AG\) i \(CE\) leżą w jednym prostokącie \(ACGE\) — to tzw. przekrój przekątny, o bokach \(p = \sqrt{a^2 + b^2}\) i \(c\). Są przekątnymi tego prostokąta, więc przecinają się w środku \(O\) i dzielą na połowy.
Trójkąt \(OCG\) jest równoramienny (\(OC = OG = \frac{d}{2}\)), a kąt \(OGC\) to kąt przekątnej z pionową krawędzią, czyli \(90^\circ - \alpha\). Kąt przy \(O\) naprzeciw boku \(CG\) wynosi więc \(180^\circ - 2(90^\circ - \alpha) = 2\alpha\), gdzie \(\alpha\) to kąt nachylenia przekątnej do podstawy. Ten sam wynik daje twierdzenie cosinusów:
W sześcianie \(\cos\varphi = 1 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3}\), czyli \(\varphi \approx 70{,}53^\circ = 2 \cdot 35{,}26^\circ\). Drugi kąt przy \(O\) ma \(180^\circ - 70{,}53^\circ = 109{,}47^\circ\). Kąt między prostymi podajemy jako ostry, więc odpowiedź to \(\cos\varphi = \frac{1}{3}\). Jeśli w prostopadłościanie wyjdzie \(\cos\varphi < 0\), weź kąt przyległy.
W sześcianie każde dwie przekątne tworzą ten sam kąt. W prostopadłościanie o różnych krawędziach tak nie jest: para \(AG\), \(BH\) leży w prostokącie \(ABGH\), a para \(AG\), \(DF\) w prostokącie \(ADGF\), więc we wzorze \(1 - \frac{2c^2}{d^2}\) zamiast \(c\) pojawia się odpowiednio \(a\) albo \(b\). Zawsze sprawdź, o którą parę przekątnych pyta zadanie.
Przekątna sześcianu a przekątna ściany
Sześcian ma \(12\) przekątnych ścian i są dwie możliwości:
- sześć z nich ma wspólny koniec z przekątną \(AG\) (\(AC\), \(AF\), \(AH\), \(GB\), \(GD\), \(GE\)) — każda tworzy z \(AG\) kąt \(\alpha \approx 35{,}26^\circ\), ten sam co z podstawą, bo każdy z tych trójkątów jest kopią trójkąta \(ACG\);
- pozostałe sześć jest skośnych do \(AG\) (\(BD\), \(BE\), \(DE\), \(CF\), \(CH\), \(FH\)) — każda jest do \(AG\) prostopadła.
Uzasadnienie dla \(BD\): przekątne kwadratu są prostopadłe, więc \(BD \perp AC\), a krawędź \(AE\) jest prostopadła do podstawy, więc \(BD \perp AE\). Prosta prostopadła do dwóch nierównoległych prostych płaszczyzny \(ACGE\) jest prostopadła do całej tej płaszczyzny, a więc i do leżącej w niej przekątnej \(AG\). Dla pozostałych pięciu rozumowanie jest takie samo.
Przykłady krok po kroku
Przykład 1. Przekątna ściany i przekątna sześcianu
Zadanie. Krawędź sześcianu ma \(7\) cm. Oblicz długość przekątnej ściany i przekątnej sześcianu.
Rozwiązanie. Przekątna ściany to przekątna kwadratu o boku \(7\): \(7\sqrt{2}\) cm. Przekątna sześcianu: \(d = 7\sqrt{3}\) cm, czyli około \(12{,}12\) cm. Kontrola: \(7 < 12{,}12 < 21\).
Przykład 2. Prostopadłościan 3 × 4 × 12
Zadanie. Oblicz długość przekątnej prostopadłościanu o wymiarach \(3 \times 4 \times 12\).
Rozwiązanie. Dwa kroki: przekątna podstawy \(3 \times 4\) ma \(\sqrt{9 + 16} = 5\), a potem \(\sqrt{5^2 + 12^2} = \sqrt{169} = 13\). Wzorem od razu: \(\sqrt{9 + 16 + 144} = \sqrt{169} = 13\). Ten przykład dobrze pokazuje, że wzór na przekątną prostopadłościanu to dwa „trójkąty pitagorejskie” \(3, 4, 5\) i \(5, 12, 13\) połączone w jeden.
Przykład 3. Czy pałeczka zmieści się w pudełku?
Zadanie. Pudełko ma wymiary \(20 \times 12 \times 9\) cm. Czy pałeczka długości \(24\) cm zmieści się w nim płasko na dnie? Czy zmieści się w zamkniętym pudełku?
Rozwiązanie. Najdłuższy odcinek na dnie to przekątna prostokąta \(20 \times 12\): \(\sqrt{400 + 144} = \sqrt{544} \approx 23{,}3\) cm. To mniej niż \(24\) cm, więc płasko na dnie pałeczka się nie zmieści. Najdłuższy odcinek w całym pudełku to jego przekątna: \(\sqrt{400 + 144 + 81} = \sqrt{625} = 25\) cm. Pałeczka zmieści się ukośnie, ułożona wzdłuż przekątnej pudełka (od dolnego narożnika w stronę przeciwległego górnego), i zostanie jeszcze \(1\) cm zapasu.
Przykład 4. Przekątna sześcianu ma długość 6
Zadanie. Przekątna sześcianu ma długość \(6\). Oblicz pole powierzchni całkowitej i objętość tego sześcianu.
Rozwiązanie. Z \(a\sqrt{3} = 6\) mamy \(a = \frac{6}{\sqrt{3}} = \frac{6\sqrt{3}}{3} = 2\sqrt{3}\). Pole: \(P_c = 6a^2 = 6 \cdot 12 = 72\) — zgodnie ze skrótem \(2d^2 = 2 \cdot 36 = 72\). Objętość: \(V = (2\sqrt{3})^3 = 8 \cdot 3\sqrt{3} = 24\sqrt{3} \approx 41{,}57\).
Przykład 5. Przekątna dłuższa od krawędzi o 6
Zadanie. Przekątna sześcianu jest o \(6\) dłuższa od jego krawędzi. Oblicz długość krawędzi i pole powierzchni całkowitej sześcianu.
Rozwiązanie. Równanie: \(a\sqrt{3} - a = 6\), czyli \(a(\sqrt{3} - 1) = 6\). Usuwamy niewymierność:
Sprawdzenie: \(d = a\sqrt{3} = 3\sqrt{3} + 9\), a \(d - a = 9 - 3 = 6\). Pole:
Przykład 6. Podstawa kwadratowa i kąt 30°
Zadanie. Przekątna prostopadłościanu o podstawie kwadratowej ma długość \(12\) i tworzy z płaszczyzną podstawy kąt \(30^\circ\). Oblicz objętość prostopadłościanu.
Rozwiązanie. W trójkącie \(ACG\): wysokość leży naprzeciw kąta \(30^\circ\), więc \(c = 12\sin 30^\circ = 6\), a przekątna podstawy \(p = 12\cos 30^\circ = 6\sqrt{3}\). Kwadrat o przekątnej \(p\) ma bok \(a = \frac{p}{\sqrt{2}}\), więc \(a^2 = \frac{p^2}{2} = \frac{108}{2} = 54\). Nie trzeba liczyć samego \(a\), wystarczy pole podstawy:
Przykład 7. Przekątna 17 i kąt z podstawą
Zadanie. Krawędzie podstawy prostopadłościanu mają długości \(9\) i \(12\), a jego przekątna ma długość \(17\). Oblicz wysokość, objętość oraz sinus, cosinus i tangens kąta nachylenia przekątnej do płaszczyzny podstawy.
Rozwiązanie. Przekątna podstawy: \(p = \sqrt{81 + 144} = 15\). Wysokość: \(c = \sqrt{17^2 - 15^2} = \sqrt{289 - 225} = 8\). Objętość: \(V = 9 \cdot 12 \cdot 8 = 864\). Kąt odczytujemy z trójkąta o bokach \(15\), \(8\), \(17\):
Typowy błąd w tym zadaniu to wzięcie krawędzi \(9\) albo \(12\) zamiast przekątnej podstawy \(15\) jako przyprostokątnej przy kącie.
Przykład 8. Kąty przekątnej ze ścianami i krawędziami
Zadanie. Prostopadłościan ma wymiary \(2 \times 3 \times 6\) (wysokość \(6\)). Oblicz sinusy kątów, jakie przekątna tworzy z podstawą i dwiema ścianami bocznymi o wspólnym wierzchołku, oraz cosinus kąta przekątnej z krawędzią długości \(6\).
Rozwiązanie. Przekątna: \(d = \sqrt{4 + 9 + 36} = \sqrt{49} = 7\). Według reguły „krawędź prostopadła do ściany przez przekątną”:
- z podstawą (prostopadła do niej jest krawędź \(6\)): \(\sin\alpha_1 = \frac{6}{7}\), \(\alpha_1 \approx 59{,}0^\circ\);
- ze ścianą \(3 \times 6\) (prostopadła krawędź \(2\)): \(\sin\alpha_2 = \frac{2}{7}\), \(\alpha_2 \approx 16{,}6^\circ\);
- ze ścianą \(2 \times 6\) (prostopadła krawędź \(3\)): \(\sin\alpha_3 = \frac{3}{7}\), \(\alpha_3 \approx 25{,}4^\circ\).
Kontrola: \(\frac{36 + 4 + 9}{49} = 1\). Kąt z krawędzią \(6\): \(\cos\beta = \frac{6}{7}\), \(\beta \approx 31{,}0^\circ\), i rzeczywiście \(59{,}0^\circ + 31{,}0^\circ = 90^\circ\).
Przykład 9. Kąt między przekątnymi prostopadłościanu (rozszerzenie)
Zadanie. Prostopadłościan ma podstawę \(4 \times 4\) i wysokość \(2\). Oblicz cosinus kąta ostrego między przekątnymi \(AG\) i \(CE\).
Rozwiązanie. Przekątna: \(d = \sqrt{16 + 16 + 4} = 6\), więc \(OC = OG = 3\). W trójkącie \(OCG\) bok \(CG = 2\) leży naprzeciw kąta \(\varphi\):
Wynik jest dodatni, więc \(\varphi \approx 38{,}94^\circ\) to kąt ostry. Sprawdzenie drugą metodą: \(\operatorname{tg}\alpha = \frac{c}{p} = \frac{2}{4\sqrt{2}} = \frac{\sqrt{2}}{4}\), \(\alpha \approx 19{,}47^\circ\), a \(2\alpha \approx 38{,}94^\circ\). Zgadza się.
Typowe błędy
- Przekątna ściany zamiast przekątnej bryły. W sześcianie to \(a\sqrt{2}\) i \(a\sqrt{3}\); w odpowiedziach zamkniętych zwykle są obie.
- Krawędź zamiast przekątnej podstawy w trójkącie z kątem. Rzutem przekątnej bryły na podstawę jest przekątna podstawy, nie jej krawędź (przykład 7).
- Kąt z krawędzią podstawy pomylony z kątem z płaszczyzną podstawy. W sześcianie \(54{,}74^\circ\) i \(35{,}26^\circ\).
- Założenie, że przekątna sześcianu jest nachylona pod kątem \(45^\circ\). Tak jest tylko z przekątną ściany bocznej.
- Kąt prosty w złym wierzchołku. W trójkącie \(ACG\) jest przy \(C\), w trójkącie \(ABG\) przy \(B\) — zawsze tam, gdzie spotyka się krawędź z odcinkiem leżącym w ścianie do niej prostopadłej.
- Zgubiony pierwiastek. \(d^2 = 49\) to nie \(d = 49\). Pisz osobno \(d^2 = \ldots\), a dopiero potem \(d = \ldots\).
- Rozwarty kąt między prostymi. Jeśli twierdzenie cosinusów daje cosinus ujemny, kąt między prostymi to kąt przyległy.
Ściąga
Sprawdź się
- Krawędź sześcianu ma \(5\) cm. Oblicz przekątną ściany i przekątną sześcianu. Odp. \(5\sqrt{2}\) cm i \(5\sqrt{3}\) cm.
- Oblicz przekątną prostopadłościanu \(2 \times 6 \times 9\). Odp. \(11\).
- Przekątna sześcianu ma długość \(4\sqrt{6}\). Oblicz pole powierzchni i objętość. Odp. \(a = 4\sqrt{2}\), \(P_c = 192\), \(V = 128\sqrt{2}\).
- Przekątna sześcianu jest o \(1\) dłuższa od jego krawędzi. Oblicz krawędź. Odp. \(a = \frac{1 + \sqrt{3}}{2}\).
- Prostopadłościan ma podstawę \(1 \times 4\) i wysokość \(8\). Oblicz sinus i tangens kąta nachylenia przekątnej do podstawy. Odp. \(\sin\alpha = \frac{8}{9}\), \(\operatorname{tg}\alpha = \frac{8\sqrt{17}}{17}\).
- Oblicz cosinus kąta między przekątną sześcianu a jego krawędzią. Odp. \(\frac{\sqrt{3}}{3}\).
- Przekątna prostopadłościanu tworzy z dwiema krawędziami wychodzącymi z jej końca kąty o cosinusach \(\frac{1}{3}\) i \(\frac{2}{3}\). Oblicz cosinus kąta z trzecią krawędzią. Odp. \(\frac{2}{3}\).
Zadania z pełnymi rozwiązaniami na DTF Math:
- Pole powierzchni sześcianu o przekątnej ściany 4√2 — skrót \(P_c = 3p^2\) w praktyce.
- Objętość prostopadłościanu o podstawie 3×3, którego przekątna tworzy z podstawą kąt 60° — trójkąt \(ACG\) z kątem, jak w przykładzie 6.
- Objętość prostopadłościanu z pola trójkąta ACC' i kąta 30° — dany jest trójkąt \(ACC'\), czyli nasz trójkąt \(ACG\) (połowa przekroju przekątnego), jego pole i kąt przy \(A\).
- Iloczyn tangensów kątów przekątnej prostopadłościanu z trzema krawędziami — rozszerzenie sekcji o kątach z krawędziami.
- Cosinus kąta między prostą AM a przekątną BH sześcianu — kąt z przekątną sześcianu na poziomie rozszerzonym.
- Sześciokątny przekrój sześcianu płaszczyzną prostopadłą do przekątnej — dla chętnych: przekątna jako oś przekroju.
Więcej zadań z brył znajdziesz w dziale stereometria.
Dzisiejszy zestaw zadań → Trening liczenia w pamięci · 2 min