Bez barier · Liceum

Parabola: lot piłki

najwyżej

Rzucona piłka leci po łuku: najpierw w górę, potem w dół. Ten kształt to parabola, wykres funkcji kwadratowej. Najważniejszy punkt to wierzchołek — najwyższe albo najniższe miejsce.

W tej lekcji:

  1. Gdzie to spotkasz
  2. Krok po kroku
  3. Poćwicz spokojnie

Gdzie to spotkasz?

  • Rzut do kosza i lot piłki nożnej.
  • Strumień wody z fontanny.
  • Sklep szuka ceny, przy której zarobi najwięcej — to też wierzchołek paraboli.

Krok po kroku

  1. Krok 1

    Funkcja y = x² daje parabolę z ramionami w górę. Wierzchołek jest na dole, w punkcie (0, 0).

    wierzchołek (0, 0)
  2. Krok 2

    Minus przed x² odwraca parabolę: y = −x² ma ramiona w dół, jak lot piłki.

    wierzchołek
  3. Krok 3

    Wierzchołek funkcji y = a(x − p)² + q leży w punkcie (p, q). Dla y = −(x − 2)² + 5 to punkt (2, 5).

    y = −(x − 2)² + 5wierzchołek: (2, 5)najwyżej: y = 5

Zapamiętaj

a > 0 — ramiona w górę (najmniejsza wartość w wierzchołku). a < 0 — ramiona w dół (największa wartość). W postaci a(x − p)² + q wierzchołek to (p, q).

Uwaga na pułapkę

W postaci (x − 2)² wierzchołek jest w x = 2, a nie w −2. Znak w nawiasie jest „odwrócony”.

Poćwicz spokojnie

Nie ma limitu czasu. Po pierwszej pomyłce zobaczysz podpowiedź i spróbujesz jeszcze raz.

1. Gdzie jest wierzchołek paraboli y = (x − 3)² + 1?
Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: (3, 1). p = 3, q = 1, więc wierzchołek to (3, 1).

2. Jak skierowane są ramiona paraboli y = −2x² + 4?
Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: w dół. a = −2 < 0, więc ramiona są skierowane w dół.

3. Wysokość piłki: h = −(t − 2)² + 9 (h w metrach, t w sekundach). Jak wysoko doleci?
Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: 9 m. Wierzchołek (2, 9): najwyżej 9 m, po 2 sekundach.

Dla rodzica i nauczyciela

Nagrajcie telefonem w zwolnionym tempie rzut piłki i zatrzymajcie film w najwyższym punkcie. To wierzchołek paraboli.

Gotowy na więcej?

Gdy ta lekcja jest już łatwa, spróbuj zadań z pełnymi rozwiązaniami krok po kroku. Zacznij od poziomu „Rozgrzewka”.

Funkcja kwadratowa

Pokaż to komuś

Wyślij tę lekcję komuś, komu może pomóc — działa bez konta.