RównaniaŚrednieZadanie nr 890
Równanie wymierne (x² + 2)/x + 6x/(x² + 2) = 5 z podstawieniem: suma rozwiązań
Wyznacz wszystkie niezerowe liczby rzeczywiste \(x\), dla których suma ułamków \(\dfrac{x^2+2}{x}\) oraz \(\dfrac{6x}{x^2+2}\) jest równa \(5\). Ile wynosi suma znalezionych liczb?
Świetnie.
Jak rozwiązać to zadanie?
Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę
Oba ułamki są ze sobą związane — podstaw \(t=\frac{x^2+2}{x}\). Zanim wrócisz do \(x\), ustal, jakie wartości może w ogóle przyjmować \(t\).
Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
- Dziedzina: \(x\neq0\) (mianownik \(x^2+2\) jest zawsze dodatni). Podstawiamy \(t=\tfrac{x^2+2}{x}\); wtedy \(\tfrac{6x}{x^2+2}=\tfrac6t\) i równanie ma postać \(t+\tfrac6t=5\).
- Mnożymy przez \(t\neq0\): \(t^2-5t+6=0\), czyli \(t=2\) lub \(t=3\).
- Zakres wartości \(t\): równanie \(\tfrac{x^2+2}{x}=t\iff x^2-tx+2=0\) ma rozwiązanie rzeczywiste tylko dla \(t^2-8\ge0\), czyli \(|t|\ge2\sqrt2\approx2{,}83\). Wartość \(t=2\) odpada.
- Dla \(t=3\): \(x^2-3x+2=0\), więc \(x=1\) lub \(x=2\) — obie liczby należą do dziedziny. Sprawdzenie dla \(x=2\): \(\tfrac62+\tfrac{12}{6}=3+2=5\).
- Suma rozwiązań: \(1+2=3\). Pułapka: kto nie zbada zakresu \(t\), dopisze do sumy „sumę pierwiastków” równania \(x^2-2x+2=0\) ze wzorów Viète’a, choć to równanie nie ma pierwiastków rzeczywistych.
Odpowiedź: \(3\)
Czego warto się nauczyć?
Równania to najczęstszy typ zadania na każdym egzaminie. Liczy się pewny rachunek i sprawdzanie dziedziny.