RównaniaŚrednieZadanie nr 893
Równanie x² + (4x/(x + 4))² = 9 przez uzupełnienie do pełnego kwadratu
Wyznacz wszystkie liczby rzeczywiste \(x\neq-4\), dla których kwadrat liczby \(x\) powiększony o kwadrat liczby \(\dfrac{4x}{x+4}\) daje \(9\), tzn. \(x^2+\left(\dfrac{4x}{x+4}\right)^2=9\). Podaj iloczyn tych liczb.
Świetnie.
Jak rozwiązać to zadanie?
Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę
Lewa strona to suma kwadratów \(a^2+b^2\) dla \(a=x\) i \(b=\frac{4x}{x+4}\). Zapisz ją jako \((a-b)^2+2ab\) — oba składniki wyrażą się przez jedno wspólne wyrażenie.
Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
- Dziedzina: \(x\neq-4\). Niech \(a=x\) i \(b=\tfrac{4x}{x+4}\). Wtedy \(a-b=\tfrac{x(x+4)-4x}{x+4}=\tfrac{x^2}{x+4}\) oraz \(ab=\tfrac{4x^2}{x+4}\).
- Pomysł: \(a^2+b^2=(a-b)^2+2ab\). Oznaczając \(w=\tfrac{x^2}{x+4}\), mamy \(a-b=w\) i \(2ab=8w\), więc równanie ma postać \(w^2+8w=9\).
- \(w^2+8w-9=0\iff(w-1)(w+9)=0\), czyli \(w=1\) lub \(w=-9\).
- Dla \(w=1\): \(x^2=x+4\), \(x^2-x-4=0\), \(\Delta=17>0\), \(x=\tfrac{1\pm\sqrt{17}}{2}\) (obie liczby są różne od \(-4\)).
- Dla \(w=-9\): \(x^2=-9x-36\), \(x^2+9x+36=0\), \(\Delta=81-144<0\) — brak rozwiązań rzeczywistych.
- Iloczyn rozwiązań: \(\tfrac{1+\sqrt{17}}{2}\cdot\tfrac{1-\sqrt{17}}{2}=\tfrac{1-17}{4}=-4\). Pułapka: sprowadzenie do wspólnego mianownika daje równanie stopnia 4, które bez tego pomysłu trudno rozłożyć na czynniki.
Odpowiedź: \(-4\)
Czego warto się nauczyć?
Równania to najczęstszy typ zadania na każdym egzaminie. Liczy się pewny rachunek i sprawdzanie dziedziny.