Bez barier · Liceum

Połowiczny rozpad

co okres połowicznego rozpadu zostaje połowa

Jądra promieniotwórcze rozpadają się losowo. Nie wiemy, kiedy rozpadnie się jedno jądro, ale wiemy, że po czasie połowicznego rozpadu z wielu jąder zostanie połowa.

W tej lekcji:

  1. Gdzie to spotkasz
  2. Krok po kroku
  3. Poćwicz spokojnie

Gdzie to spotkasz?

  • Medycyna nuklearna używa substancji o krótkim czasie rozpadu.
  • Datowanie węglem C-14: czas połowicznego rozpadu to około 5730 lat.
  • Radon w piwnicach: czas połowicznego rozpadu to około 3,8 dnia.

Krok po kroku

  1. Krok 1

    Zaczynamy od 32 jąder. Po jednym okresie zostaje 16, po dwóch — 8, po trzech — 4.

    co okres połowicznego rozpadu zostaje połowa
  2. Krok 2

    Ogólnie: N = N₀ · (1/2)ⁿ, gdzie n to liczba okresów.

    321162834425· 1/2
  3. Krok 3

    Węgiel C-14 ma okres około 5730 lat. Gdy w kości zostało 1/4 węgla C-14, minęły 2 okresy, czyli około 11 460 lat.

    1/4 = (1/2)²2 · 5730 lat≈ 11 460 lat

Zapamiętaj

Po każdym okresie połowicznego rozpadu zostaje połowa jąder: N = N₀ · (1/2)ⁿ.

Uwaga na pułapkę

Po dwóch okresach nie znika wszystko! Zostaje 1/4, potem 1/8, 1/16… Substancja promieniotwórcza zanika stopniowo.

Poćwicz spokojnie

Nie ma limitu czasu. Po pierwszej pomyłce zobaczysz podpowiedź i spróbujesz jeszcze raz.

1. Było 1000 jąder. Ile zostanie po 3 okresach połowicznego rozpadu?
Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: 125. 1000 → 500 → 250 → 125.

2. Czas połowicznego rozpadu to 8 dni. Jaka część zostanie po 16 dniach?
Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: 1/4. (1/2)² = 1/4.

3. Czy można przewidzieć, kiedy rozpadnie się jedno konkretne jądro?
Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: nie. Rozpad pojedynczego jądra jest losowy — przewidzieć można tylko zachowanie bardzo wielu jąder.

Dla rodzica i nauczyciela

Rzućcie 50 monetami i odłóżcie wszystkie, które wypadły orłem. Powtarzajcie z resztą. Za każdym razem zostaje mniej więcej połowa — to model rozpadu.

Gotowy na więcej?

Gdy ta lekcja jest już łatwa, spróbuj zadań z pełnymi rozwiązaniami krok po kroku. Zacznij od poziomu „Rozgrzewka”.

Fizyka jądrowa

Pokaż to komuś

Wyślij tę lekcję komuś, komu może pomóc — działa bez konta.