Bez barier · Liceum

Sprężyna: prawo Hooke’a

1 kgx

Sprężyna wydłuża się proporcjonalnie do siły: dwa razy cięższy ciężarek to dwa razy większe wydłużenie. To prawo Hooke’a: F = k · x.

W tej lekcji:

  1. Gdzie to spotkasz
  2. Krok po kroku
  3. Laboratorium
  4. Poćwicz spokojnie

Gdzie to spotkasz?

  • Sprężyny w materacu i w fotelu.
  • Amortyzatory w samochodzie i w rowerze.
  • Waga sprężynowa na targu.

Krok po kroku

  1. Krok 1

    Zawieszasz ciężarek, a sprężyna wydłuża się o x.

    1 kgx
  2. Krok 2

    Prawo Hooke’a: F = k · x, gdzie k to sztywność sprężyny w N/m.

    F = k · x
  3. Krok 3

    Sprężyna o k = 200 N/m i ciężarek 10 N: x = 10 : 200 = 0,05 m = 5 cm.

    x = F : k= 10 N : 200 N/m= 0,05 m = 5 cm

Laboratorium: Sprężyna i ciężarki

Zawieszaj coraz większą masę. Sprężyna wydłuża się proporcjonalnie do siły (przyjmujemy g ≈ 10 N/kg).

Zapamiętaj

F = k · x: wydłużenie rośnie proporcjonalnie do siły. Większe k — sztywniejsza sprężyna.

Uwaga na pułapkę

Prawo Hooke’a działa tylko do pewnej granicy. Zbyt mocno rozciągnięta sprężyna odkształca się na stałe i już nie wraca.

Poćwicz spokojnie

Nie ma limitu czasu. Po pierwszej pomyłce zobaczysz podpowiedź i spróbujesz jeszcze raz.

1. Sprężyna ma k = 100 N/m. Jaka siła wydłuży ją o 0,2 m?
Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: 20 N. 100 · 0,2 = 20 N.

2. Ciężarek 5 N wydłuża sprężynę o 2 cm. O ile wydłuży ją ciężarek 10 N?
Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: 4 cm. Wydłużenie jest proporcjonalne do siły: 2 · 2 cm = 4 cm.

3. Która sprężyna jest sztywniejsza?
Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: k = 500 N/m. Większe k oznacza, że do rozciągnięcia potrzeba większej siły.

Dla rodzica i nauczyciela

Zawieście gumkę albo sprężynkę z długopisu i dokładajcie monety w woreczku. Mierzcie wydłużenie linijką — wykres wyjdzie prawie prosty.

Gotowy na więcej?

Gdy ta lekcja jest już łatwa, spróbuj zadań z pełnymi rozwiązaniami krok po kroku. Zacznij od poziomu „Rozgrzewka”.

Drgania i fale Dynamika

Pokaż to komuś

Wyślij tę lekcję komuś, komu może pomóc — działa bez konta.