Zadania z dynamiki

Dynamika odpowiada na pytanie, dlaczego ciało porusza się tak, a nie inaczej. Klucz to dobry rysunek sił i druga zasada dynamiki zapisana osobno dla każdego ciała.

Zadania do rozwiązania od razu

  1. Łatwe · nr 4425

    Jaką siłą ciągnąć skrzynię 40 kg, by sunęła ruchem jednostajnym?

    Skrzynię o masie \(40\ \text{kg}\) ciągniemy poziomo po podłodze ruchem jednostajnym. Współczynnik tarcia wynosi \(0{,}3\). Jaką siłą ją ciągniemy? Przyjmij \(g = 10\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}\).

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  2. Łatwe · nr 4393

    Masa ciała, któremu siła 400 N nadaje przyspieszenie 0,5 m/s²

    Wypadkowa siła \(400\ \text{N}\) nadaje ciału przyspieszenie \(0{,}5\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}\). Jaka jest masa ciała?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  3. Łatwe · nr 4361

    Wypadkowa dwóch przeciwnie skierowanych sił 30 N i 18 N

    Na skrzynię działają wzdłuż jednej prostej dwie przeciwnie skierowane siły: \(30\ \text{N}\) i \(18\ \text{N}\). Jaka jest wartość siły wypadkowej?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  4. Łatwe · nr 4329

    Ciężar plecaka o masie 8 kg na Marsie

    Na Marsie przyspieszenie grawitacyjne wynosi \(3{,}7\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}\). Jaki ciężar ma tam plecak o masie \(8\ \text{kg}\)?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  5. Łatwe · nr 4297

    Siła potrzebna, by wózek o masie 25 kg przyspieszał 1,2 m/s²

    Jaka wypadkowa siła nadaje wózkowi o masie \(25\ \text{kg}\) przyspieszenie \(1{,}2\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}\)?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  6. Łatwe · nr 3657

    O ile wydłużą się dwie sprężyny połączone równolegle?

    Ciężarek o masie \(2\ \text{kg}\) zawieszono na dwóch sprężynach połączonych równolegle (obie zaczepione u góry i u dołu do tych samych punktów). Ich współczynniki sprężystości wynoszą \(100\ \tfrac{\text{N}}{\text{m}}\) i \(300\ \tfrac{\text{N}}{\text{m}}\). O ile centymetrów wydłużą się sprężyny? Przyjmij \(g = 10\ \tfrac{\text{N}}{\text{kg}}\).

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie

Więcej zadań z dynamiki

W dynamice wszystko zaczyna się od rysunku sił i wyboru osi. Zadania różnią się głównie tym, jakie siły trafią na rysunek.

Którą zasadę zastosować

Ciało spoczywa albo jedzie ze stałą prędkością: siły się równoważą (I zasada). Prędkość się zmienia: \(F_{wyp} = m a\) (II zasada). Pytanie o siłę, jaką jedno ciało działa na drugie, to III zasada, ale te dwie siły działają na różne ciała, więc nigdy się nie znoszą.

Siły z liczbami

Przyjmujemy \(g = 10\ \text{m/s}^2\).

  • II zasada: \(2\ \text{kg}\), ciąg \(10\ \text{N}\), opór \(4\ \text{N}\): \(a = \frac{10 - 4}{2} = 3\ \text{m/s}^2\)
  • tarcie kinetyczne: \(5\ \text{kg}\), \(\mu = 0{,}2\): \(T = \mu m g = 10\ \text{N}\)
  • równia \(30^\circ\), \(\mu = 0{,}2\): \(a = g(\sin\alpha - \mu\cos\alpha) \approx 3{,}3\ \text{m/s}^2\)
  • nić przez bloczek: klocek \(3\ \text{kg}\) na gładkim stole, ciężarek \(1\ \text{kg}\): \(a = \frac{1\cdot 10}{3 + 1} = 2{,}5\ \text{m/s}^2\), naciąg \(3\cdot 2{,}5 = 7{,}5\ \text{N}\)
  • winda przyspieszająca w górę z \(2\ \text{m/s}^2\), osoba \(60\ \text{kg}\): nacisk \(m(g + a) = 720\ \text{N}\)

Gdzie najczęściej gubi się siłę

  • Nacisk na równi to nie ciężar: dla 2 kg i \(30^\circ\) wynosi \(m g\cos\alpha \approx 17{,}3\ \text{N}\), a nie 20 N.
  • Tarcie statyczne jest tylko tak duże, jak trzeba. Klocek 5 kg przy \(\mu_s = 0{,}4\) pchany siłą 15 N stoi, a tarcie ma 15 N, nie 20 N.
  • Naciąg nici nie równa się ciężarowi, gdy układ przyspiesza: w przykładzie wyżej 7,5 N, a nie 10 N.
  • W układzie inercjalnym nie ma osobnej „siły bezwładności” ani „siły dośrodkowej”. Ruch ze stałą prędkością nie wymaga też siły w kierunku ruchu: wypadkowa jest wtedy zerem.

Porządek pracy

Na Łatwych wyznaczasz ciężar, wypadkową albo przyspieszenie w jednym kroku. Średnie to tarcie, równia, winda i prosty układ ciał, jak w typowym zadaniu maturalnym. W Trudnych równia ma tarcie, ciał jest kilka, dochodzi opór powietrza. Wyzwanie sięga po układy nieinercjalne. Na każdym poziomie sprawdzaj wynik skrajnym przypadkiem: dla \(\mu = 0\) wzór na równię musi dać \(g\sin\alpha\).

Zacznij od lekcji o zasadach dynamiki, a potem przejdź do tarcia i równi oraz prawa Hooke’a.