Zadania z optyki

Światło odbija się, załamuje i ugina. Od cienia i zwierciadła płaskiego po soczewki, światłowody i siatkę dyfrakcyjną.

Zadania do rozwiązania od razu

  1. Łatwe · nr 4447

    Ogniskowa okularów o zdolności skupiającej 5 dioptrii

    Szkło okularów ma zdolność skupiającą \(5\ \text{D}\). Jaka jest jego ogniskowa w centymetrach?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  2. Łatwe · nr 4415

    Jak daleko od siebie widzisz swoje odbicie, stojąc 1,5 m przed lustrem?

    Stoisz \(1{,}5\ \text{m}\) przed płaskim lustrem. W jakiej odległości od ciebie jest twój obraz?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  3. Łatwe · nr 4383

    Prędkość światła w diamencie o współczynniku załamania 2,4

    Światło w próżni ma prędkość \(300\,000\ \tfrac{\text{km}}{\text{s}}\). Z jaką prędkością biegnie w diamencie o współczynniku załamania \(2{,}4\)?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  4. Łatwe · nr 4351

    Zdolność skupiająca lupy o ogniskowej 40 cm

    Lupa ma ogniskową \(0{,}4\ \text{m}\). Jaka jest jej zdolność skupiająca w dioptriach?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  5. Łatwe · nr 4319

    Kąt między promieniem padającym a odbitym przy kącie padania 35°

    Promień światła pada na lustro płaskie pod kątem \(35^\circ\) (mierzonym od prostej prostopadłej do lustra). Jaki kąt tworzy promień padający z promieniem odbitym?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  6. Łatwe · nr 3668

    Ile rys na milimetr ma siatka, która ugina zielone światło o 30°?

    Światło o długości fali \(500\ \text{nm}\) pada prostopadle na siatkę dyfrakcyjną. Prążek pierwszego rzędu obserwuje się pod kątem \(30^\circ\). Ile rys przypada na \(1\ \text{mm}\) siatki?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie

Więcej zadań z optyki

Optyka ma dwa oblicza. W geometrycznej światło to promienie, które się odbijają i załamują, a najwięcej daje rysunek. W falowej liczy się długość fali i odległość szczelin, a rysunek zastępuje rachunek różnicy dróg.

Rozpoznaj zjawisko

Granica dwóch ośrodków to prawo załamania, a promień wychodzący z ośrodka optycznie gęstszego to pytanie o kąt graniczny. Odległość przedmiotu i ogniskowa to równanie soczewki. Rysy na milimetr to siatka dyfrakcyjna. Dwa promienie konstrukcyjne pozwalają przewidzieć, czy obraz jest rzeczywisty i odwrócony, zanim cokolwiek policzysz.

Prawa z liczbami

  • prędkość w szkle o \(n = 1{,}5\): \(v = \frac{c}{n} = 2\cdot 10^8\ \text{m/s}\)
  • załamanie: z powietrza do szkła pod kątem \(30^\circ\): \(\sin\beta = \frac{\sin 30^\circ}{1{,}5} = \frac{1}{3}\), \(\beta \approx 19{,}5^\circ\)
  • kąt graniczny szkło–powietrze: \(\sin\alpha_{gr} = \frac{1}{1{,}5}\), \(\alpha_{gr} \approx 41{,}8^\circ\)
  • soczewka \(f = 10\ \text{cm}\), przedmiot \(x = 30\ \text{cm}\): \(\frac{1}{y} = \frac{1}{10} - \frac{1}{30}\), \(y = 15\ \text{cm}\), \(p = 0{,}5\): obraz rzeczywisty, odwrócony, pomniejszony
  • lupa: \(f = 10\ \text{cm}\), \(x = 5\ \text{cm}\): \(y = -10\ \text{cm}\): obraz pozorny, powiększony dwukrotnie
  • siatka 500 rys/mm: \(d = 2\ \mu\text{m}\); dla \(600\ \text{nm}\) i \(n = 1\): \(\sin\alpha = 0{,}3\), \(\alpha \approx 17{,}5^\circ\)

Pomyłki, które łatwo przeoczyć

  • Kąty mierzysz od normalnej. Promień biegnący \(30^\circ\) nad powierzchnią ma kąt padania \(60^\circ\) i załamuje się do \(35{,}3^\circ\), a nie do \(19{,}5^\circ\).
  • Dioptrie wymagają metrów: \(f = 25\ \text{cm}\) daje \(Z = 4\ \text{D}\), a nie 0,04 D.
  • Całkowite wewnętrzne odbicie zachodzi tylko przy przejściu do ośrodka o mniejszym \(n\). Z powietrza do szkła jest niemożliwe.
  • Ostatni rząd siatki: \(\frac{d}{\lambda} \approx 3{,}33\), więc najwyższy widoczny rząd to \(n = 3\). Rząd musi być liczbą całkowitą.
  • Soczewka rozpraszająca ma ujemną ogniskową, a obraz pozorny ujemne \(y\).

Plan nauki optyki

Łatwe to odbicie, współczynnik załamania i zwierciadło płaskie. Średnie dotyczą prawa załamania, równania soczewki, powiększenia i kąta granicznego, jak w typowych zadaniach maturalnych. W Trudnych liczysz układy soczewek, wady wzroku, siatkę i doświadczenie Younga. Wyzwanie to światłowód, pryzmat i interferencja w cienkich warstwach.

Teoria jest w lekcjach o załamaniu światła, soczewkach, interferencji i siatce oraz falach elektromagnetycznych.