Algebra liniowaŚrednieZadanie nr 1523

Ile odwracalnych macierzy 3×3 o wyrazach 0 i 1 ma dokładnie cztery jedynki

Macierz odwrotna Zadania konkursowePoziom pierwszego roku studiów

Rozważamy macierze stopnia 3, których wyrazy są zerami lub jedynkami, przy czym jedynek jest dokładnie cztery. Ile spośród tych \(\binom{9}{4} = 126\) macierzy jest odwracalnych?

+10 pkt za pierwsze rozwiązanie na koncie

Zapis: ułamki (3/4), pierwiastki (2sqrt(3)), pi/6.

Jak rozwiązać to zadanie?

Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę

Macierz jest odwracalna, gdy jej wyznacznik jest różny od zera. We wzorze permutacyjnym \(\det A = \sum_\sigma \operatorname{sgn}\sigma\, a_{1\sigma(1)}a_{2\sigma(2)}a_{3\sigma(3)}\) niezerowe są tylko te składniki, dla których wszystkie trzy wyrazy są jedynkami.

Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
  1. Jeśli \(\det A \neq 0\), to któryś składnik wzoru permutacyjnego jest niezerowy, więc dla pewnej permutacji \(\sigma\) jedynki stoją na wszystkich miejscach \((i, \sigma(i))\): \(A\) zawiera macierz permutacji \(P_\sigma\) i jedną dodatkową jedynkę.
  2. Dwie różne permutacje zbioru \(\{1,2,3\}\) różnią się co najmniej na dwóch miejscach, więc ich macierze mają łącznie co najmniej \(3 + 2 = 5\) jedynek. Macierz z czterema jedynkami zawiera więc najwyżej jedną macierz permutacji.
  3. Dla takiej macierzy \(A = P_\sigma + E\) (jedna dodatkowa jedynka) we wzorze na wyznacznik zostaje dokładnie jeden niezerowy składnik, więc \(\det A = \operatorname{sgn}\sigma = \pm 1 \neq 0\) — każda z nich jest odwracalna.
  4. Liczymy: 6 permutacji i 6 wolnych miejsc na dodatkową jedynkę; z poprzedniego kroku każda macierz powstaje tylko raz.
  5. Odwracalnych macierzy jest \(6 \cdot 6 = 36\).

Odpowiedź: \(36\)

Czego warto się nauczyć?

Algebra liniowa to język geometrii i fizyki kwantowej: wektory, macierze i przekształcenia. W zadaniach mnożysz macierze, liczysz wyznaczniki i wartości własne, rozwiązujesz układy równań i opisujesz obroty, rzuty i symetrie.

Więcej zadań z algebry liniowej →

Podobne zadania