Algebra liniowaTrudneZadanie nr 1052
Wyznacznik macierzy 6×6 o wyrazach a_ij = |i − j|
Macierz \(A\) wymiaru \(6\times 6\) ma w wierszu \(i\) i kolumnie \(j\) wyraz \(a_{ij} = |i - j|\) (na przekątnej stoją zera, a im dalej od przekątnej, tym większe liczby — patrz niżej). Oblicz \(\det A\).
Świetnie.
Jak rozwiązać to zadanie?
Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę
Od każdego wiersza odejmij wiersz następny (zaczynając od pierwszego, zawsze z oryginalnym następnym wierszem) — wyznacznik się nie zmieni, a wiersze wypełnią się liczbami \(\pm1\). Potem powtórz ten zabieg i skorzystaj z macierzy trójkątnej.
Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
- Operacja \(w_i \to w_i - w_{i+1}\) dla \(i = 1, \ldots, 5\) (kolejno od góry) nie zmienia wyznacznika. Ponieważ \(|i - j| - |i + 1 - j|\) równa się \(-1\) dla \(j \le i\) oraz \(+1\) dla \(j \ge i + 1\), wiersz \(i\) staje się ciągiem \(i\) liczb \(-1\), po których następują jedynki. Ostatni wiersz zostaje: \((5, 4, 3, 2, 1, 0)\).
- Powtarzamy \(w_i \to w_i - w_{i+1}\) dla \(i = 1, \ldots, 4\) na nowych wierszach: różnica dwóch kolejnych wierszy jest niezerowa tylko w kolumnie \(i + 1\), gdzie wynosi \(1 - (-1) = 2\). Otrzymujemy wiersze \(2\vec e_2, 2\vec e_3, 2\vec e_4, 2\vec e_5\), dalej \((-1, -1, -1, -1, -1, 1)\) i \((5, 4, 3, 2, 1, 0)\).
- Przestawiamy ostatni wiersz na górę (cykliczna permutacja 6 wierszy, czyli 5 zamian sąsiednich: wyznacznik mnoży się przez \((-1)^5 = -1\)). Nowa macierz ma wiersze \((5, 4, 3, 2, 1, 0)\), \(2\vec e_2, \ldots, 2\vec e_5\), \((-1, -1, -1, -1, -1, 1)\).
- Odejmując od pierwszego wiersza odpowiednie wielokrotności wierszy \(2\vec e_2, \ldots, 2\vec e_5\), sprowadzamy go do \((5, 0, 0, 0, 0, 0)\). Macierz jest teraz dolnotrójkątna z przekątną \(5, 2, 2, 2, 2, 1\), więc jej wyznacznik to \(5\cdot 2^4\cdot 1 = 80\).
- Uwzględniając znak permutacji: \(\det A = -80\). (Ogólnie dla \(n\times n\) wychodzi \((-1)^{n-1}(n-1)2^{n-2}\).)
Odpowiedź: \(-80\)
Czego warto się nauczyć?
Algebra liniowa to język geometrii i fizyki kwantowej: wektory, macierze i przekształcenia. W zadaniach mnożysz macierze, liczysz wyznaczniki i wartości własne, rozwiązujesz układy równań i opisujesz obroty, rzuty i symetrie.
Podobne zadania
- Wyznacznik macierzy 6×6 złożonej z cyklicznych przesunięć ciągu 1, 2, …, 6
- Cykliczny układ z sumami trzech sąsiednich niewiadomych: dla ilu n rozwiązanie jest jedyne
- Ranking pięciu szachistów wektorem Perrona przy dwóch remisach w tabeli punktowej
- Ile baz ortonormalnych R⁴ składa się wyłącznie z wektorów postaci (±1, ±1, ±1, ±1)/2