NierównościWyzwanieZadanie nr 4267

Najmniejsza wartość (a² + 4)(b² + 4)(c² + 4) dla liczb rzeczywistych o sumie 6

Nierówności warunkowe Matura rozszerzonaZadania konkursoweZadania olimpijskie

Nie zakładamy dodatniości: \(a,b,c\) mogą być dowolnymi liczbami rzeczywistymi, byle ich suma wynosiła 6. Mnożymy trzy nawiasy \((a^2+4)(b^2+4)(c^2+4)\). Jaki jest najmniejszy możliwy wynik?

+18 pkt za pierwsze rozwiązanie na koncie

Zapis: ułamki (3/4), pierwiastki (2sqrt(3)), pi/6.

Jak rozwiązać to zadanie?

Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę

Ustal \(c\) i zbadaj iloczyn dwóch pozostałych nawiasów jako funkcję \(ab\) przy danej sumie \(a+b\). Wynik zależy od tego, czy \(|a+b|\) jest duże, czy małe, więc rozważ dwa przypadki.

Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
  1. Pułapka: punkt symetryczny \(a=b=c=2\) daje \(8^3=512\), ale nie jest to minimum. Mimo symetrii warunku równość zachodzi w punkcie niesymetrycznym, dlatego nie wolno zakładać \(a=b=c\). Szukamy minimum, ustalając \(c\) i optymalizując po parze \(a,b\).
  2. Dla pary mamy tożsamość \((a^2+4)(b^2+4)=(ab-4)^2+4(a+b)^2\). Przy ustalonej sumie \(a+b\) zależy ona tylko od \(ab\), a z \((a-b)^2\ge 0\) wiemy, że \(ab\le\frac{(a+b)^2}{4}\). O tym, czy \(ab=4\) jest osiągalne, decyduje wielkość \(|a+b|\), stąd dwa przypadki.
  3. Przypadek \(|a+b|\ge 4\). Wtedy \((a^2+4)(b^2+4)\ge 4(a+b)^2\), a \(a+b=6-c\) oznacza \(c\le 2\) lub \(c\ge 10\). Cały iloczyn jest nie mniejszy niż \(4(c^2+4)(6-c)^2\).
  4. Bezpośrednio sprawdzamy rozkład \(4(c^2+4)(6-c)^2-500=4(c-1)^2(c^2-10c+19)\). Pierwiastki \(c^2-10c+19\) to \(5\pm\sqrt6\), czyli około \(2{,}55\) i \(7{,}45\), więc dla \(c\le 2\) i \(c\ge 10\) ten czynnik jest dodatni. W tym przypadku iloczyn jest nie mniejszy niż \(500\).
  5. Przypadek \(|a+b|<4\). Niech \(w=\frac{a+b}{2}\), czyli \(|w|<2\) i \(c=6-2w\). Teraz \(ab\le w^2<4\), więc \((ab-4)^2\ge(4-w^2)^2\) i \((a^2+4)(b^2+4)\ge(4-w^2)^2+16w^2=(w^2+4)^2\).
  6. Cały iloczyn jest więc nie mniejszy niż \((w^2+4)^2\bigl((6-2w)^2+4\bigr)=500+4(w-1)^2\bigl(w^4-4w^3+9w^2-26w+35\bigr)\). Ostatni nawias jest dodatni, bo równa się \((w^2-2w)^2+5w^2-26w+35\), a trójmian \(5w^2-26w+35\) ma ujemny wyróżnik. Także tutaj iloczyn jest nie mniejszy niż \(500\).
  7. Równość zachodzi dla \(w=1\), \(c=4\), \(a=b=1\). Sprawdzenie: \(1+1+4=6\) oraz \(5\cdot 5\cdot 20=500\). Ten sam punkt, inaczej ustawiony, daje przypadek pierwszy: \(c=1\), \(a+b=5\), \(ab=4\). Najmniejsza wartość to \(500\).

Odpowiedź: \(500\)

Czego warto się nauczyć?

Nierówności wyglądają jak równania, ale łapią na szczegółach: zmianie zwrotu, domkniętych końcach przedziałów i liczbach całkowitych w zbiorze rozwiązań.

Więcej zadań z nierówności →

Podobne zadania