NierównościŚrednieZadanie nr 4195
Najmniejsza wartość x⁴ + 16y⁴ − 16xy
Wyrażenie \(x^4+16y^4-16xy\) rozważamy dla liczb rzeczywistych \(x,y\). Wyznacz jego najmniejszą wartość.
Świetnie.
Jak rozwiązać to zadanie?
Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę
Dwa pierwsze składniki wiążą się z kwadratem \(xy\). Spróbuj zapisać wyrażenie w zależności od samego iloczynu \(xy\).
Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
- Składnik \(-16xy\) ma niższy stopień niż czwarte potęgi, więc szukamy oszacowania \(x^4+16y^4\) przez \(xy\). Ze średnich dla dwóch liczb \(x^4+16y^4\ge 8x^2y^2\).
- Niech \(t=xy\). Wtedy wyrażenie jest nie mniejsze niż \(8t^2-16t=8(t-1)^2-8\ge -8\).
- Można to też zapisać jako jedną tożsamość: \(x^4+16y^4-16xy=(x^2-4y^2)^2+8(xy-1)^2-8\). Widać z niej od razu, kiedy zachodzi równość.
- Równość wymaga \(x^2=4y^2\) oraz \(xy=1\). Liczby są tego samego znaku, więc \(x=2y\), a stąd \(2y^2=1\). Są więc dwie takie pary: \(\left(\sqrt2,\frac{\sqrt2}{2}\right)\) oraz \(\left(-\sqrt2,-\frac{\sqrt2}{2}\right)\).
- Sprawdzenie: \(x^4=4\), \(16y^4=4\), \(16xy=16\), więc wartość to \(4+4-16=-8\). To szukane minimum.
Odpowiedź: \(-8\)
Czego warto się nauczyć?
Nierówności wyglądają jak równania, ale łapią na szczegółach: zmianie zwrotu, domkniętych końcach przedziałów i liczbach całkowitych w zbiorze rozwiązań.