PlanimetriaWyzwanieZadanie nr 3847

Drugi punkt wspólny okręgów BPR i CQR w trójkącie o bokach 5, 7, 8

Okręgi i podobieństwo spiralne Zadania konkursoweZadania olimpijskiePrzygotowanie do Olimpiady Matematycznej

W trójkącie \(ABC\) mamy \(AB=5\), \(BC=7\), \(CA=8\). Punkty \(P\) i \(Q\) leżą odpowiednio na bokach \(AB\) i \(AC\), przy czym \(BP=CQ=2\). Odcinki \(BQ\) i \(CP\) przecinają się w punkcie \(R\). Okręgi opisane na trójkątach \(BPR\) i \(CQR\) przecinają się ponownie w punkcie \(S\ne R\). Oblicz długość odcinka \(AS\).

+18 pkt za pierwsze rozwiązanie na koncie

Zapis: ułamki (3/4), pierwiastki (2sqrt(3)), pi/6.

Jak rozwiązać to zadanie?

Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę

Pokaż, że trójkąty SPB i SCQ są przystające, czyli istnieje obrót o środku S przeprowadzający P na C i B na Q. Wywnioskuj, że S leży na okręgu opisanym na trójkącie APC.

Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
  1. Używamy kątów skierowanych między prostymi (modulo \(180^\circ\)). Z okręgu \(BPRS\): \(\angle(PS,PB)=\angle(RS,RB)\), a z okręgu \(CQRS\): \(\angle(CS,CQ)=\angle(RS,RQ)\). Proste \(RB\) i \(RQ\) pokrywają się, więc \(\angle(PS,PB)=\angle(CS,CQ)\); analogicznie \(\angle(BS,BP)=\angle(RS,RP)=\angle(RS,RC)=\angle(QS,QC)\).
  2. Trójkąty \(SPB\) i \(SCQ\) są więc podobne z zachowaniem orientacji (\(P\leftrightarrow C\), \(B\leftrightarrow Q\)), a ponieważ \(PB=CQ\), są przystające. Istnieje zatem obrót o środku \(S\), który przeprowadza \(P\) na \(C\) oraz \(B\) na \(Q\); w szczególności \(SP=SC\).
  3. Obrót ten przeprowadza wektor \(\overrightarrow{PB}\) (kierunek \(\overrightarrow{AB}\)) na wektor \(\overrightarrow{CQ}\) (kierunek \(\overrightarrow{CA}\)). Kąt między tymi kierunkami to \(180^\circ-\angle BAC\). Z twierdzenia cosinusów \(\cos\angle BAC=\frac{25+64-49}{80}=\frac12\), więc \(\angle BAC=60^\circ\) i kąt obrotu \(\angle PSC=120^\circ\).
  4. Skoro \(\angle PAC+\angle PSC=180^\circ\), a obrót „przechodzi” na drugą stronę prostej \(PC\), czworokąt \(APSC\) jest wpisany w okrąg, z \(S\) i \(A\) po przeciwnych stronach \(PC\). Trójkąt \(PSC\) jest równoramienny z kątem \(120^\circ\) przy \(S\), więc \(PC=\sqrt3\,SP\).
  5. Z twierdzenia Ptolemeusza dla \(APSC\): \(AS\cdot PC=AP\cdot SC+AC\cdot SP=SP\,(AP+AC)=SP\,(3+8)\). Stąd \(AS=\frac{11}{\sqrt3}=\frac{11\sqrt3}{3}\).

Odpowiedź: \(\frac{11\sqrt3}{3}\)

Czego warto się nauczyć?

Geometria płaska: trójkąty, czworokąty, okręgi i wielokąty. Dobry rysunek to połowa rozwiązania.

Więcej zadań z planimetrii →

Podobne zadania