Teoria liczbŚrednieZadanie nr 207
Największa liczba dzieląca n⁵ − n dla każdego całkowitego n
Wyznacz największą liczbę naturalną \(d\) taką, że liczba \(n^5 - n\) jest podzielna przez \(d\) dla każdej liczby całkowitej \(n\).
Świetnie.
Jak rozwiązać to zadanie?
Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę
Rozłóż \(n^5 - n\) na czynniki i sprawdź podzielność przez małe liczby pierwsze. Podstawienie konkretnego \(n\) ogranicza \(d\) z góry.
Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
- Rozkładamy: \(n^5 - n = n(n^2 - 1)(n^2 + 1) = (n-1)n(n+1)(n^2+1)\).
- Iloczyn trzech kolejnych liczb \((n-1)n(n+1)\) jest podzielny przez \(2\) i przez \(3\).
- Podzielność przez \(5\): jeśli \(n \equiv 0, 1, 4 \pmod 5\), to \(5\) dzieli \(n\), \(n-1\) lub \(n+1\); jeśli \(n \equiv 2, 3 \pmod 5\), to \(n^2 + 1 \equiv 0 \pmod 5\). Zatem \(30 \mid n^5 - n\) dla każdego \(n\).
- Dla \(n = 2\) mamy \(2^5 - 2 = 30\), więc \(d\) nie może być większe niż \(30\).
- Największa taka liczba to \(d = 30\).
Odpowiedź: \(30\)
Czego warto się nauczyć?
Teoria liczb to podzielność, reszty i cykle potęg — dział, w którym krótki pomysł zastępuje długi rachunek.