Zadania z trygonometrii

Trygonometria łączy geometrię z algebrą. W zadaniach dnia ćwiczysz wartości funkcji, tożsamości i równania na przedziale.

Zadania do rozwiązania od razu

  1. Łatwe · nr 318

    Bok AC z twierdzenia sinusów przy |BC| = 12 i kątach 60° i 45°

    W trójkącie \(ABC\) mamy \(|BC|=12\), \(|\angle BAC|=60^\circ\) oraz \(|\angle ABC|=45^\circ\). Oblicz długość boku \(AC\).

    Trójkąt ABC z kątami 60° przy A i 45° przy BABC45°60°12x
    Rysunek poglądowy — nie musi zachowywać skali.
    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  2. Łatwe · nr 293

    Wartość sin 30° · cos 60° + tg 45°

    Oblicz wartość wyrażenia \(\sin 30^\circ \cdot \cos 60^\circ + \operatorname{tg} 45^\circ\).

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  3. Łatwe · nr 2949

    Wartość (sin α + cos α) : tg α dla kąta ostrego, którego cosinus wynosi 0,8

    O kącie ostrym \(\alpha\) wiadomo, że \(\cos\alpha = 0{,}8\).

    Oblicz wartość wyrażenia \(\frac{\sin\alpha + \cos\alpha}{\operatorname{tg}\alpha}\).

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  4. Łatwe · nr 2948

    Przyprostokątna przy kącie α w trójkącie o przeciwprostokątnej 15 i sin α = 0,6

    W trójkącie prostokątnym przeciwprostokątna ma długość \(15\), a jeden z kątów ostrych \(\alpha\) spełnia warunek \(\sin\alpha = 0{,}6\).

    Ile wynosi długość przyprostokątnej leżącej przy kącie \(\alpha\)?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  5. Łatwe · nr 2909

    Odległość między dwoma jachtami 7 km i 8 km od latarni przy kącie 120°

    Z latarni morskiej obserwator widzi dwa jachty: pierwszy w odległości \(7\) km, drugi w odległości \(8\) km. Kierunki, w których widać jachty, tworzą kąt \(120^\circ\). Ile kilometrów dzieli jachty?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  6. Łatwe · nr 2908

    Wartość 2 sin α + cos α dla kąta ostrego spełniającego 4 sin α = 3 cos α

    Kąt \(\alpha\) jest ostry i spełnia równość \(4\sin\alpha - 3\cos\alpha = 0\). Oblicz wartość wyrażenia \(2\sin\alpha + \cos\alpha\).

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie

Więcej zadań z trygonometrii

Sinus, cosinus i tangens pojawiają się w tych zadaniach najpierw jako wartości dla konkretnych kątów. Potem dochodzą jedynka trygonometryczna, wzory redukcyjne, wzory na podwojony kąt, równania trygonometryczne w przedziale oraz twierdzenia sinusów i cosinusów w trójkącie.

Co podpowiada treść zadania

Dana jest wartość jednej funkcji i pytanie o inną: to jedynka i definicja tangensa. Kąty większe niż prosty, na przykład 120° albo 150°, prowadzą do wzorów redukcyjnych. Trójkąt z danymi bokami i kątem oznacza twierdzenie cosinusów lub sinusów. Słowa „rozwiąż w przedziale” to równanie, w którym policzenie rozwiązań jest osobnym krokiem. Kąt podwojony obok pojedynczego zapowiada wzór \(\sin 2\alpha = 2\sin\alpha\cos\alpha\).

Przykłady na najważniejsze wzory

Weź kąt ostry \(\alpha\), dla którego \(\sin\alpha = \frac{5}{13}\). Jeden kąt wystarczy, żeby zobaczyć trzy wzory naraz:

  • jedynka: \(\cos\alpha = \sqrt{1 - \frac{25}{169}} = \frac{12}{13}\)
  • tangens: \(\operatorname{tg}\alpha = \frac{\sin\alpha}{\cos\alpha} = \frac{5}{12}\)
  • podwojony kąt: \(\sin 2\alpha = 2 \cdot \frac{5}{13} \cdot \frac{12}{13} = \frac{120}{169}\)

Dwa kolejne narzędzia dotyczą innych sytuacji:

  • redukcja: \(\cos 120^\circ = -\cos 60^\circ = -\frac{1}{2}\)
  • twierdzenie cosinusów: dla \(a = 3\), \(b = 5\), \(\gamma = 60^\circ\) mamy \(c^2 = 9 + 25 - 2 \cdot 3 \cdot 5 \cdot \frac{1}{2} = 19\)

Pułapki w równaniach i wzorach

Równanie \(2\sin^2 x = \sin x\) rozwiązuj przez wyłączenie: \(\sin x(2\sin x - 1) = 0\). Podzielenie przez \(\sin x\) gubi całą rodzinę rozwiązań. Znak zależy od ćwiartki, więc jedynka sama nie rozstrzyga, czy cosinus jest dodatni. Wartość \(\sin 2x\) to nie \(2\sin x\). Pilnuj jednostek: stopnie i radiany nie mieszają się w jednym rachunku. Na koniec policz rozwiązania na okręgu jednostkowym, bo jedna wartość sinusa zwykle daje dwa kąty w okresie.

Plan pracy z trygonometrią

Łatwe to wartości i tabela kątów. Średnie, odpowiadające maturze, wprowadzają tożsamości, redukcję i proste równania. Trudne, zbliżone do pierwszego etapu Olimpiady Matematycznej i Diamentu AGH, łączą równania z parametrem lub geometrią trójkąta. Wyzwanie dotyczy ekstremów i sum cosinusów na poziomie olimpijskim.

Wzory zebrano w lekcji o tożsamościach, wzorach redukcyjnych i kącie podwojonym, a metody w lekcji równania trygonometryczne.