TrygonometriaŚrednieZadanie nr 1747

Suma odwrotności cosinusów kątów π/7, 3π/7 i 5π/7

Wartości funkcji trygonometrycznych Matura rozszerzonaPrzygotowanie do Diamentu AGH

Wykaż, że dla każdego \(\theta \in \left\{\frac{\pi}{7}, \frac{3\pi}{7}, \frac{5\pi}{7}\right\}\) zachodzi \(\cos 4\theta + \cos 3\theta = 0\), i wywnioskuj stąd, że liczby \(\cos\frac{\pi}{7}\), \(\cos\frac{3\pi}{7}\), \(\cos\frac{5\pi}{7}\) są pierwiastkami wielomianu \(W(x) = 8x^3 - 4x^2 - 4x + 1\).

Korzystając z tego, oblicz wartość wyrażenia podanego poniżej.

\[\frac{1}{\cos\frac{\pi}{7}} + \frac{1}{\cos\frac{3\pi}{7}} + \frac{1}{\cos\frac{5\pi}{7}}\]

+10 pkt za pierwsze rozwiązanie na koncie

Zapis: ułamki (3/4), pierwiastki (2sqrt(3)), pi/6.

Jak rozwiązać to zadanie?

Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę

Wyraź \(\cos 3\theta\) i \(\cos 4\theta\) przez \(c = \cos\theta\), a sumę odwrotności pierwiastków wielomianu — przez jego współczynniki (wzory Viète'a).

Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
  1. Dla \(\theta = \frac{(2k+1)\pi}{7}\), \(k \in \{0, 1, 2\}\), mamy \(7\theta = (2k+1)\pi\), więc \(4\theta = (2k+1)\pi - 3\theta\) i \(\cos 4\theta = -\cos 3\theta\), czyli \(\cos 4\theta + \cos 3\theta = 0\).
  2. Niech \(c = \cos\theta\). Wtedy \(\cos 3\theta = 4c^3 - 3c\) oraz \(\cos 4\theta = 2\cos^2 2\theta - 1 = 2(2c^2 - 1)^2 - 1 = 8c^4 - 8c^2 + 1\). Równość z kroku 1 przyjmuje postać \(8c^4 + 4c^3 - 8c^2 - 3c + 1 = 0\).
  3. Rozkład: \(8c^4 + 4c^3 - 8c^2 - 3c + 1 = (c + 1)(8c^3 - 4c^2 - 4c + 1)\). Ponieważ \(\theta \in (0, \pi)\), mamy \(c \ne -1\), więc \(W(c) = 0\).
  4. Funkcja cosinus jest malejąca na \((0, \pi)\), więc liczby \(x_1 = \cos\frac{\pi}{7}\), \(x_2 = \cos\frac{3\pi}{7}\), \(x_3 = \cos\frac{5\pi}{7}\) są różne i są wszystkimi trzema pierwiastkami \(W\). Ze wzorów Viète’a: \(x_1x_2 + x_1x_3 + x_2x_3 = \frac{-4}{8} = -\frac{1}{2}\) oraz \(x_1x_2x_3 = -\frac{1}{8}\).
  5. Zatem \(\frac{1}{x_1} + \frac{1}{x_2} + \frac{1}{x_3} = \frac{x_1x_2 + x_1x_3 + x_2x_3}{x_1x_2x_3} = \frac{-1/2}{-1/8} = 4\).

Odpowiedź: \(4\)

Czego warto się nauczyć?

Trygonometria łączy geometrię z algebrą. W zadaniach dnia ćwiczysz wartości funkcji, tożsamości i równania na przedziale.

Więcej zadań z trygonometrii →

Podobne zadania