Układy równańTrudneZadanie nr 3809
Układ x² − yz = 3, y² − zx = 4, z² − xy = 5: suma kwadratów niewiadomych
Trzy liczby rzeczywiste \(x,y,z\) mają tę własność, że kwadrat każdej z nich pomniejszony o iloczyn dwóch pozostałych daje odpowiednio \(3\), \(4\) i \(5\):
\(x^2-yz=3,\qquad y^2-zx=4,\qquad z^2-xy=5.\)
Jaką wartość ma suma \(x^2+y^2+z^2\)?
Świetnie.
Jak rozwiązać to zadanie?
Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę
Odejmij równania parami — w różnicach pojawi się czynnik \(x+y+z\).
Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
- Odejmując pierwsze równanie od drugiego: \(y^2-x^2+z(y-x)=(y-x)(x+y+z)=1\). Analogicznie z trzeciego i drugiego: \((z-y)(x+y+z)=1\). Niech \(s=x+y+z\); wtedy \(s\ne0\), \(y=x+\frac1s\), \(z=x+\frac2s\).
- Z definicji \(s\): \(s=3x+\frac3s\), więc \(x=\frac s3-\frac1s\).
- Pierwsze równanie: \(x^2-yz=x^2-\left(x+\frac1s\right)\left(x+\frac2s\right)=-\frac{3x}{s}-\frac{2}{s^2}=-1+\frac{3}{s^2}-\frac{2}{s^2}=-1+\frac1{s^2}\). Warunek \(-1+\frac1{s^2}=3\) daje \(s^2=\frac14\).
- Dla \(s=\frac12\): \(x=\frac16-2=-\frac{11}6\), \(y=\frac16\), \(z=\frac{13}6\); dla \(s=-\frac12\) wszystkie znaki się zmieniają. Oba rozwiązania spełniają układ (sprawdzenie bezpośrednie).
- \(x^2+y^2+z^2=\frac{121+1+169}{36}=\frac{291}{36}=\frac{97}{12}\).
Odpowiedź: \(\frac{97}{12}\)
Czego warto się nauczyć?
Układ równań to kilka warunków spełnionych jednocześnie. Na maturze to przede wszystkim układy liniowe i zadania tekstowe, a na rozszerzeniu — przecięcia prostej z parabolą lub okręgiem.