Układy równańŚrednieZadanie nr 476
Układ z parametrem m i całkowitość ilorazu (x − 2y)/(y + 1)
Dany jest układ równań z parametrem \(m\):
\(x+2y=m^2+3m+1,\qquad 2x+3y=2m^2+5m+5.\)
Wyznacz wszystkie liczby całkowite \(m\), dla których iloraz \(\dfrac{x-2y}{y+1}\), gdzie \((x,y)\) jest rozwiązaniem układu, istnieje i jest liczbą całkowitą. Podaj sumę wszystkich takich \(m\).
Świetnie.
Jak rozwiązać to zadanie?
Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę
Najpierw wyznacz \(x\) i \(y\) w zależności od \(m\), a potem wydziel część całkowitą ilorazu.
Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
- Mnożąc pierwsze równanie przez \(2\) i odejmując drugie, dostajemy \(y=2(m^2+3m+1)-(2m^2+5m+5)=m-3\).
- Wtedy \(x=m^2+3m+1-2(m-3)=m^2+m+7\). Wyznacznik układu jest równy \(1\cdot 3-2\cdot 2=-1\ne 0\), więc rozwiązanie jest jedyne dla każdego \(m\).
- Mamy \(x-2y=m^2-m+13\) oraz \(y+1=m-2\), więc iloraz istnieje dla \(m\ne 2\).
- Dzielenie z resztą: \(m^2-m+13=(m-2)(m+1)+15\), zatem \(\dfrac{x-2y}{y+1}=m+1+\dfrac{15}{m-2}\).
- Iloraz jest całkowity wtedy i tylko wtedy, gdy \(m-2\) dzieli \(15\): \(m-2\in\{\pm1,\pm3,\pm5,\pm15\}\), czyli \(m\in\{3,1,5,-1,7,-3,17,-13\}\).
- Suma tych ośmiu liczb wynosi \(8\cdot 2+0=16\).
Odpowiedź: \(16\)
Czego warto się nauczyć?
Układ równań to kilka warunków spełnionych jednocześnie. Na maturze to przede wszystkim układy liniowe i zadania tekstowe, a na rozszerzeniu — przecięcia prostej z parabolą lub okręgiem.