Bryła sztywnaŁatweZadanie nr 3283
Kulka na skracanej nici: jak zmieni się jej prędkość?
Kulka przywiązana do nici przeciągniętej przez otwór w gładkim, poziomym stole krąży po okręgu o promieniu \(0{,}5\ \text{m}\) z prędkością \(2\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}\). Nić powoli wciągamy przez otwór, aż promień okręgu zmaleje do \(0{,}25\ \text{m}\). Jaka jest teraz prędkość kulki?
Świetnie.
Jak rozwiązać to zadanie?
Karta wzorów: Bryła sztywna
- moment siły
- \(M = r F \sin\alpha\)
- równowaga
- \(\textstyle\sum \vec F = 0,\quad \sum M = 0\)
- II zasada dla ruchu obrotowego
- \(M = I \varepsilon\)
- energia i moment pędu
- \(E_{obr} = \tfrac{I \omega^2}{2},\quad L = I \omega\)
- momenty bezwładności
- \(\text{obręcz: } m r^2,\quad \text{walec: } \tfrac12 m r^2,\quad \text{kula: } \tfrac25 m r^2,\quad \text{pręt (środek): } \tfrac{1}{12} m l^2\)
- twierdzenie Steinera
- \(I = I_s + m d^2\)
- toczenie bez poślizgu
- \(v = \omega r\)
Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę
Siła naciągu nici jest skierowana do osi obrotu, więc nie zmienia momentu pędu kulki.
Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
- Moment pędu: \(m v_1 r_1 = m v_2 r_2\).
- \(v_2 = v_1 \tfrac{r_1}{r_2} = 2 \cdot 2 = 4\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}\).
- Odpowiedź: \(4\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}\) — energia kinetyczna wzrosła czterokrotnie kosztem pracy ciągnącego nić.
Odpowiedź: \(4\ \text{m/s}\)
Czego warto się nauczyć?
Bryła sztywna obraca się pod wpływem momentów sił. Zadania od dźwigni z podstawówki po toczące się walce z matury rozszerzonej.