Bryła sztywnaŚrednieZadanie nr 3307
Przy jakim kącie sześcian na desce zacznie się ruszać: zsunie się czy przewróci?
Jednorodny sześcian leży na desce. Deskę powoli podnosimy z jednego końca. Współczynnik tarcia statycznego wynosi \(0{,}8\). Przy jakim kącie nachylenia deski sześcian zacznie się ruszać (zsuwać albo przewracać, co nastąpi wcześniej)? Wynik podaj w stopniach z dokładnością do \(0{,}1^\circ\).
Świetnie.
Jak rozwiązać to zadanie?
Karta wzorów: Bryła sztywna
- moment siły
- \(M = r F \sin\alpha\)
- równowaga
- \(\textstyle\sum \vec F = 0,\quad \sum M = 0\)
- II zasada dla ruchu obrotowego
- \(M = I \varepsilon\)
- energia i moment pędu
- \(E_{obr} = \tfrac{I \omega^2}{2},\quad L = I \omega\)
- momenty bezwładności
- \(\text{obręcz: } m r^2,\quad \text{walec: } \tfrac12 m r^2,\quad \text{kula: } \tfrac25 m r^2,\quad \text{pręt (środek): } \tfrac{1}{12} m l^2\)
- twierdzenie Steinera
- \(I = I_s + m d^2\)
- toczenie bez poślizgu
- \(v = \omega r\)
Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę
Zsuwanie zaczyna się przy \(\operatorname{tg}\alpha = \mu\). Przewracanie — gdy pion ze środka ciężkości wyjdzie poza dolną krawędź podstawy; dla sześcianu przy \(\operatorname{tg}\alpha = 1\).
Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
- Zsuwanie: \(\operatorname{tg}\alpha = 0{,}8\), \(\alpha \approx 38{,}7^\circ\).
- Przewracanie: środek ciężkości jest na wysokości połowy krawędzi i nad środkiem podstawy, więc pion wychodzi poza krawędź przy \(\operatorname{tg}\alpha = \tfrac{a/2}{a/2} = 1\), czyli \(45^\circ\).
- Wcześniej (przy mniejszym kącie) nastąpi zsuwanie.
- Odpowiedź: około \(38{,}7^\circ\) — sześcian zacznie się zsuwać. Przy \(\mu > 1\) najpierw by się przewrócił.
Odpowiedź: \(\approx 38{,}7^\circ\)
Czego warto się nauczyć?
Bryła sztywna obraca się pod wpływem momentów sił. Zadania od dźwigni z podstawówki po toczące się walce z matury rozszerzonej.