Bryła sztywnaŚrednieZadanie nr 3264

Z jakiej wysokości musi stoczyć się kulka, żeby przejechać pętlę?

Toczenie Matura z fizyki (poziom rozszerzony)Przygotowanie do Olimpiady Fizycznej

Mała jednorodna kulka toczy się bez poślizgu po torze zakończonym pionową pętlą o promieniu \(R\) (promień kulki jest dużo mniejszy od \(R\)). Z jakiej najmniejszej wysokości nad najniższym punktem pętli musi startować bez prędkości początkowej, żeby przejechać pętlę bez odrywania się? Podaj wynik jako wielokrotność \(R\). Moment bezwładności kuli: \(\tfrac25 m r^2\).

+10 pkt za pierwsze rozwiązanie na koncie

Zapis: przecinek lub kropka (9,81), potęgi dziesięciu (3e8 albo 3*10^8).

Jak rozwiązać to zadanie?

Karta wzorów: Bryła sztywna
moment siły
\(M = r F \sin\alpha\)
równowaga
\(\textstyle\sum \vec F = 0,\quad \sum M = 0\)
II zasada dla ruchu obrotowego
\(M = I \varepsilon\)
energia i moment pędu
\(E_{obr} = \tfrac{I \omega^2}{2},\quad L = I \omega\)
momenty bezwładności
\(\text{obręcz: } m r^2,\quad \text{walec: } \tfrac12 m r^2,\quad \text{kula: } \tfrac25 m r^2,\quad \text{pręt (środek): } \tfrac{1}{12} m l^2\)
twierdzenie Steinera
\(I = I_s + m d^2\)
toczenie bez poślizgu
\(v = \omega r\)

Cała karta wzorów i stałe fizyczne

Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę

W najwyższym punkcie pętli siła dośrodkowa nie może być mniejsza od ciężaru: \(v^2 \ge g R\). Energia kinetyczna toczącej się kuli to \(\tfrac12 m v^2 + \tfrac12 I\omega^2 = \tfrac{7}{10} m v^2\).

Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
  1. Warunek w szczycie pętli: \(v^2 = g R\) (granicznie).
  2. Energia toczenia: \(\tfrac12 m v^2 + \tfrac12 \cdot \tfrac25 m r^2 \cdot \tfrac{v^2}{r^2} = \tfrac{7}{10} m v^2\).
  3. Zasada zachowania energii: \(m g h = m g \cdot 2R + \tfrac{7}{10} m g R\).
  4. \(h = 2R + 0{,}7R = 2{,}7R\).
  5. Odpowiedź: \(2{,}7R\) — więcej niż \(2{,}5R\) dla klocka zsuwającego się bez tarcia, bo część energii idzie na obrót.

Odpowiedź: \(h = 2{,}7R\)

Czego warto się nauczyć?

Bryła sztywna obraca się pod wpływem momentów sił. Zadania od dźwigni z podstawówki po toczące się walce z matury rozszerzonej.

Więcej zadań z bryły sztywnej →

Podobne zadania