Zadania z kinematyki

Kinematyka opisuje ruch bez pytania o jego przyczyny: gdzie jest ciało, jak szybko się porusza i jak zmienia się jego prędkość. Wykresy \(x(t)\) i \(v(t)\) są tu równie ważne jak wzory.

Zadania do rozwiązania od razu

  1. Łatwe · nr 4423

    Jak daleko uderzył piorun, jeśli grzmot słychać 6 s po błysku?

    Grzmot usłyszano \(6\ \text{s}\) po zobaczeniu błyskawicy. Dźwięk w powietrzu ma prędkość \(340\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}\), a czas biegu światła pomijamy. W jakiej odległości uderzył piorun? Wynik podaj w metrach.

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  2. Łatwe · nr 4391

    Droga ciała ruszającego z przyspieszeniem 2 m/s² w ciągu 6 sekund

    Ciało rusza z miejsca z przyspieszeniem \(2\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}\). Jaką drogę przebędzie w ciągu pierwszych \(6\ \text{s}\)?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  3. Łatwe · nr 4359

    Przyspieszenie samochodu, który w 8 s rozpędza się do 24 m/s

    Samochód rusza z miejsca i po \(8\ \text{s}\) jedzie z prędkością \(24\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}\). Oblicz jego przyspieszenie, zakładając ruch jednostajnie przyspieszony.

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  4. Łatwe · nr 4327

    Droga pociągu jadącego 72 km/h przez dwie i pół minuty

    Pociąg jedzie ruchem jednostajnym z prędkością \(72\ \tfrac{\text{km}}{\text{h}}\). Jaką drogę pokona w czasie \(2{,}5\ \text{min}\)? Wynik podaj w metrach.

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  5. Łatwe · nr 4295

    Średnia prędkość rolkarza, który przejechał 21 km w 42 minuty

    Rolkarz przejechał \(21\ \text{km}\) w czasie \(42\ \text{min}\). Oblicz jego średnią prędkość w kilometrach na godzinę.

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  6. Łatwe · nr 3662

    Jak daleko w dół rzeki zniesie łódkę płynącą prostopadle do brzegu?

    Rzeka o szerokości \(100\ \text{m}\) płynie z prędkością \(1{,}5\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}\). Sternik kieruje dziób łódki prostopadle do brzegu, a łódka płynie względem wody z prędkością \(2{,}5\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}\). O ile metrów w dół rzeki od punktu naprzeciw startu dopłynie do drugiego brzegu?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie

Więcej zadań z kinematyki

Prawie każde zadanie z kinematyki da się sprowadzić do kilku wzorów albo do wykresu prędkości, który daje to samo przy mniejszym rachunku.

Po czym poznać rodzaj ruchu

„Ruszył z miejsca” znaczy \(v_0 = 0\), a „zatrzymał się”, że prędkość końcowa jest zerem. Brak czasu w danych i w pytaniu podpowiada wzór \(v^2 = v_0^2 + 2 a s\). Rzut rozkładasz na dwa niezależne ruchy: poziomy jednostajny i pionowy z przyspieszeniem \(g\).

Wzory z liczbami

Tam, gdzie pojawia się \(g\), przyjmujemy \(10\ \text{m/s}^2\).

  • jednostajny: \(15\ \text{m/s}\) przez \(20\ \text{s}\) to \(s = v t = 300\ \text{m}\)
  • przyspieszony od zera: \(a = 2\ \text{m/s}^2\), \(t = 5\ \text{s}\) daje \(v = a t = 10\ \text{m/s}\) i \(s = \frac{a t^2}{2} = 25\ \text{m}\)
  • hamowanie: z \(20\ \text{m/s}\) przy opóźnieniu \(5\ \text{m/s}^2\) droga to \(s = \frac{v_0^2}{2a} = 40\ \text{m}\)
  • wykres: prędkość rośnie od 0 do \(12\ \text{m/s}\) w \(6\ \text{s}\), więc pole trójkąta to \(36\ \text{m}\), a nachylenie to \(2\ \text{m/s}^2\)
  • rzut poziomy z \(20\ \text{m}\): \(t = \sqrt{\frac{2h}{g}} = 2\ \text{s}\); przy \(v_x = 15\ \text{m/s}\) zasięg wynosi \(30\ \text{m}\)

Typowe pomyłki w kinematyce

Prędkość średnia to cała droga przez cały czas. Jedziesz 30 km z prędkością 30 km/h i 30 km z prędkością 60 km/h: to 60 km w 1,5 h, czyli 40 km/h, a nie 45 km/h.

Druga pomyłka to km/h we wzorze z sekundami. Zatrzymanie z 36 km/h w 4 s daje \(a = \frac{10}{4} = 2{,}5\ \text{m/s}^2\), a nie 9.

Trzecia dotyczy rzutu poziomego: czas lotu liczysz z ruchu pionowego. Gdy \(v_x\) wzrośnie dwukrotnie, zasięg rośnie do 60 m, a czas nadal wynosi 2 s.

Kolejność ćwiczeń

Zacznij od Łatwych: ruch jednostajny, prędkość średnia i spadek swobodny. Średnie dokładają wykres prędkości, ruch opóźniony, rzut pionowy i prosty ruch względny, czyli typowy materiał maturalny. W Trudnych łączysz etapy: rzuty, spotkanie dwóch ciał, składanie prędkości. Wyzwanie to rzut ukośny z dodatkowymi warunkami i ruch względny na poziomie olimpijskim. Na każdym poziomie szkicuj \(v(t)\), choćby na marginesie.

Teorię znajdziesz w lekcjach o ruchu jednostajnym, ruchu jednostajnie przyspieszonym oraz rzucie poziomym i ukośnym.