Ciepło i termodynamikaWyzwanieZadanie nr 4020
Sprawność cyklu z odcinkiem prostej, w którym gaz najpierw pobiera, a potem oddaje ciepło
Jeden mol jednoatomowego gazu doskonałego wykonuje cykl: z punktu \(A\ (3p_0,\ V_0)\) przechodzi po odcinku prostej na wykresie \(p(V)\) do punktu \(B\ (p_0,\ 3V_0)\), potem izobarycznie do \(C\ (p_0,\ V_0)\) i izochorycznie z powrotem do \(A\). Jaka jest sprawność silnika pracującego tym cyklem (stosunek pracy do ciepła pobranego)? Wynik podaj z dokładnością do \(0{,}001\).
Świetnie.
Jak rozwiązać to zadanie?
Karta wzorów: Ciepło i termodynamika
- temperatura bezwzględna
- \(T = t + 273\)
- ciepło ogrzewania
- \(Q = m c \Delta T\)
- przemiany fazowe
- \(Q = m L\)
- równanie Clapeyrona
- \(p V = n R T,\quad \tfrac{p V}{T} = \text{const}\)
- I zasada termodynamiki
- \(\Delta U = Q + W\)
- praca gazu przy stałym ciśnieniu
- \(W = p \Delta V\)
- sprawność silnika
- \(\eta = \tfrac{W}{Q_1},\quad \eta_{Carnota} = 1 - \tfrac{T_2}{T_1}\)
- średnia energia kinetyczna cząsteczki
- \(\bar E_k = \tfrac32 k_B T\)
Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę
Na odcinku \(AB\) gaz najpierw pobiera ciepło, a potem je oddaje. Znajdź punkt, w którym \(dQ = 0\) — do ciepła pobranego wlicza się tylko część odcinka.
Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
- Praca cyklu = pole trójkąta \(ABC\): \(W = \tfrac12 \cdot 2p_0 \cdot 2V_0 = 2p_0V_0\).
- Na \(CA\) (izochora, ogrzewanie): \(Q_{CA} = \tfrac32(3p_0V_0 - p_0V_0) = 3p_0V_0\); na izobarze \(BC\) gaz tylko oddaje ciepło.
- Na \(AB\): \(p = p_0\left(4 - \tfrac{V}{V_0}\right)\), \(dQ = \tfrac32 d(pV) + p\,dV = \tfrac{p_0}{V_0}\left(10V_0 - 4V\right)dV\) — dodatnie tylko do \(V = 2{,}5V_0\).
- Ciepło pobrane na \(AB\): \(\int_{V_0}^{2{,}5V_0}\tfrac{p_0}{V_0}(10V_0 - 4V)\,dV = 4{,}5\,p_0V_0\); razem \(Q_{pob} = 7{,}5\,p_0V_0\).
- \(\eta = \tfrac{2}{7{,}5} = \tfrac{4}{15} \approx 0{,}267\).
- Odpowiedź: około \(0{,}267\) (liczenie całego odcinka \(AB\) jako poboru ciepła dałoby błędnie \(\tfrac27 \approx 0{,}286\)).
Odpowiedź: \(\tfrac{4}{15} \approx 0{,}267\)
Czego warto się nauczyć?
Od podgrzewania wody w czajniku po silnik Carnota. Bilans cieplny i równanie Clapeyrona to dwa narzędzia, które rozwiązują większość zadań.
Podobne zadania
- Ile ciepła trafi do domu z jednego dżula paliwa: silnik cieplny napędza pompę ciepła
- Temperatura gazu w izolowanym naczyniu po ucieczce połowy cząsteczek przez mały otwór
- Temperatura powietrza, które wpłynęło do próżniowego naczynia o adiabatycznych ściankach
- Sprawność silnika przy największej mocy, gdy ciepło płynie przez skończone przewodnictwo