StatystykaTrudneZadanie nr 1373

Najlepsza stała między wariancją a odchyleniem od mediany dla dziewięciu liczb

Miary rozproszenia Zadania konkursoweZadania olimpijskiePrzygotowanie do Olimpiady Matematycznej

Dla dowolnych dziewięciu liczb rzeczywistych \(x_1\le x_2\le\dots\le x_9\) o średniej arytmetycznej \(A\) i medianie \(M=x_5\) zachodzi poniższa nierówność. Wyznacz największą stałą \(c\), dla której jest ona zawsze prawdziwa.

\[\sum_{i=1}^{9}(x_i-A)^2\ \ge\ c\sum_{i=1}^{9}(x_i-M)^2\]

+16 pkt za pierwsze rozwiązanie na koncie

Zapis: ułamki (3/4), pierwiastki (2sqrt(3)), pi/6.

Jak rozwiązać to zadanie?

Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę

Przesuń wszystkie liczby tak, by \(M=0\). Wtedy lewa strona to \(\sum x_i^2-\frac{S^2}{9}\), gdzie \(S=\sum x_i\). Oszacuj \(S^2\) przez \(\sum x_i^2\), pamiętając, że dodatnie mogą być co najwyżej cztery liczby.

Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
  1. Przesunięcie wszystkich liczb o stałą nie zmienia żadnej ze stron, więc przyjmijmy \(M=x_5=0\). Niech \(S=\sum x_i\), \(Q=\sum x_i^2\). Wtedy \(\sum(x_i-A)^2=Q-\frac{S^2}{9}\), a prawa strona to \(cQ\).
  2. Jeśli \(S\ge0\): dodatnie mogą być tylko \(x_6,\dots,x_9\), więc z nierówności Cauchy’ego–Schwarza \(S\le\sum_{i=6}^{9}\max(x_i,0)\le2\sqrt{\sum_{i=6}^9 x_i^2}\le2\sqrt Q\). Dla \(S<0\) rozumujemy symetrycznie (ujemne mogą być tylko \(x_1,\dots,x_4\)). Zatem \(S^2\le4Q\).
  3. Stąd \(\sum(x_i-A)^2\ge Q-\frac{4Q}{9}=\frac59\sum(x_i-M)^2\), czyli \(c=\frac59\) jest dobre.
  4. Równość: dla liczb \(0,0,0,0,0,1,1,1,1\) mamy \(M=0\), \(A=\frac49\), \(\sum(x_i-A)^2=4-9\cdot\frac{16}{81}=\frac{20}{9}\), \(\sum x_i^2=4\); stosunek wynosi \(\frac59\). Większe \(c\) jest więc niemożliwe.
  5. Odpowiedź: \(c=\frac59\).

Odpowiedź: \(5/9\)

Czego warto się nauczyć?

Statystyka opisowa: średnia, mediana, dominanta i rozrzut danych. Zadania są krótkie, ale łatwo stracić punkt na nieuporządkowanych danych.

Więcej zadań ze statystyki →

Podobne zadania