Teoria liczbWyzwanieZadanie nr 3687
Równanie a²(a + 8b − 64) = b⁴ w liczbach całkowitych dodatnich z b nie większym od miliona
Rozważamy równanie \(a^2(a+8b-64)=b^4\), w którym niewiadome \(a\) i \(b\) są liczbami całkowitymi dodatnimi. Ile rozwiązań \((a,b)\) tego równania ma drugą współrzędną nieprzekraczającą miliona, tj. \(b\le10^6\)?
Świetnie.
Jak rozwiązać to zadanie?
Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę
Wprowadź liczbę wymierną \(t=\frac{b^2}{a}\). Równanie rozpada się na dwa związki; po wyeliminowaniu \(a\) potraktuj otrzymaną równość jako kwadratową względem \(b\).
Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
- Niech \(t=\frac{b^2}{a}>0\) (liczba wymierna). Równanie daje \(a+8b-64=t^2\), czyli \(a=t^2-8b+64\), a z \(b^2=at\) mamy \(b^2=t^3-8bt+64t\).
- Stąd \((b+4t)^2=t^3+16t^2+64t=t(t+8)^2\). Lewa strona jest kwadratem liczby wymiernej, więc \(t=s^2\) dla pewnego wymiernego \(s>0\) oraz \(b+4t=s(s^2+8)\) (obie strony dodatnie). Zatem \(b=s^3-4s^2+8s\) oraz \(a=\frac{b^2}{s^2}=(s^2-4s+8)^2\).
- Liczba wymierna \(m=s^2-4s+8\) ma całkowity kwadrat \(a\), więc jest całkowita; wtedy \(s\) jest wymiernym pierwiastkiem unormowanego równania \(s^2-4s+8-m=0\), czyli liczbą całkowitą, \(s\ge1\). Odwrotnie, dla każdego całkowitego \(s\ge1\) para \(\bigl((s^2-4s+8)^2,\ s(s^2-4s+8)\bigr)\) spełnia równanie (np. \(s=1\): \((25,5)\), \(s=2\): \((16,8)\)).
- Funkcja \(b(s)=s^3-4s^2+8s\) jest rosnąca (\(b'(s)=3s^2-8s+8>0\)), więc różne \(s\) dają różne pary. \(b(101)=101\cdot9805=990\,305\le10^6\), a \(b(102)=102\cdot10\,004=1\,020\,408>10^6\).
- Odpowiedź: \(101\) par.
Odpowiedź: \(101\)
Czego warto się nauczyć?
Teoria liczb to podzielność, reszty i cykle potęg — dział, w którym krótki pomysł zastępuje długi rachunek.