Bryła sztywnaTrudneZadanie nr 3977

Przyspieszenie walca toczącego się po desce wyciąganej spod niego

Dynamika bryły Matura z fizyki (poziom rozszerzony)Przygotowanie do Olimpiady Fizycznej

Na gładkiej poziomej podłodze leży deska o masie \(2\ \text{kg}\), a na niej jednorodny walec o masie \(3\ \text{kg}\). Deskę ciągniemy poziomo stałą siłą \(12\ \text{N}\), prostopadle do osi walca. Walec toczy się po desce bez poślizgu. Jakie jest przyspieszenie środka walca względem podłogi? Wynik podaj z dokładnością do \(0{,}01\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}\).

+16 pkt za pierwsze rozwiązanie na koncie

Zapis: przecinek lub kropka (9,81), potęgi dziesięciu (3e8 albo 3*10^8), jednostkę możesz dopisać (m/s²).

Jak rozwiązać to zadanie?

Karta wzorów: Bryła sztywna
moment siły
\(M = r F \sin\alpha\)
równowaga
\(\textstyle\sum \vec F = 0,\quad \sum M = 0\)
II zasada dla ruchu obrotowego
\(M = I \varepsilon\)
energia i moment pędu
\(E_{obr} = \tfrac{I \omega^2}{2},\quad L = I \omega\)
momenty bezwładności
\(\text{obręcz: } m r^2,\quad \text{walec: } \tfrac12 m r^2,\quad \text{kula: } \tfrac25 m r^2,\quad \text{pręt (środek): } \tfrac{1}{12} m l^2\)
twierdzenie Steinera
\(I = I_s + m d^2\)
toczenie bez poślizgu
\(v = \omega r\)

Cała karta wzorów i stałe fizyczne

Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę

Jedyną siłą poziomą działającą na walec jest tarcie statyczne od deski — ono przyspiesza środek walca i jednocześnie go rozkręca. Warunek toczenia: najniższy punkt walca porusza się razem z deską.

Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
  1. Tarcie \(f\) działa na walec w stronę ruchu deski: \(m a_c = f\) oraz \(\tfrac12 m R^2\varepsilon = f R\), więc \(\varepsilon R = \tfrac{2f}{m}\).
  2. Toczenie bez poślizgu po desce: najniższy punkt walca ma przyspieszenie deski, \(a_d = a_c + \varepsilon R = \tfrac{3f}{m}\).
  3. Deska: \(M a_d = F - f\). Stąd \(f = \tfrac{m a_d}{3}\) i \(a_d = \tfrac{F}{M + m/3} = \tfrac{12}{3} = 4\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}\).
  4. Walec: \(a_c = \tfrac{a_d}{3} = \tfrac43\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}\) — w tę samą stronę co deska, choć względem deski walec toczy się do tyłu.
  5. Odpowiedź: około \(1{,}33\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}\).

Odpowiedź: \(\tfrac{F}{3M + m} = \tfrac43\ \text{m/s}^2 \approx 1{,}33\ \text{m/s}^2\)

Czego warto się nauczyć?

Bryła sztywna obraca się pod wpływem momentów sił. Zadania od dźwigni z podstawówki po toczące się walce z matury rozszerzonej.

Więcej zadań z bryły sztywnej →

Podobne zadania