Zadania z magnetyzmu i indukcji

Pole magnetyczne działa na poruszające się ładunki i przewodniki z prądem, a zmienny strumień magnetyczny wytwarza prąd. Na tym opierają się silniki, prądnice i transformatory.

Zadania do rozwiązania od razu

  1. Łatwe · nr 4445

    Ile razy wzrośnie siła na przewodnik, gdy prąd podwoimy, a długość w polu potroimy?

    Przewodnik z prądem leży prostopadle do linii jednorodnego pola magnetycznego. Natężenie prądu podwojono, a długość przewodnika w polu zwiększono trzykrotnie. Ile razy wzrosła siła działająca na przewodnik?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  2. Łatwe · nr 4413

    Ile zwojów potrzeba na uzwojeniu wtórnym, by z 230 V zrobić 12 V?

    Transformator ma zamienić napięcie \(230\ \text{V}\) na \(12\ \text{V}\). Uzwojenie pierwotne ma \(920\) zwojów. Ile zwojów musi mieć uzwojenie wtórne?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  3. Łatwe · nr 4381

    Strumień pola 0,4 T przez ramkę o powierzchni 0,03 m²

    Ramka o powierzchni \(0{,}03\ \text{m}^2\) jest ustawiona prostopadle do linii pola magnetycznego o indukcji \(0{,}4\ \text{T}\). Jaki strumień przez nią przechodzi?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  4. Łatwe · nr 4349

    Napięcie wtórne transformatora o uzwojeniach 1150 i 60 zwojów

    Uzwojenie pierwotne transformatora ma \(1150\) zwojów i jest podłączone do napięcia \(230\ \text{V}\). Uzwojenie wtórne ma \(60\) zwojów. Jakie jest napięcie wtórne?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  5. Łatwe · nr 4317

    Siła działająca na przewodnik 40 cm z prądem 6 A w polu 0,25 T

    Prostoliniowy przewodnik o długości \(0{,}4\ \text{m}\), przez który płynie prąd \(6\ \text{A}\), umieszczono prostopadle do linii pola magnetycznego o indukcji \(0{,}25\ \text{T}\). Jaka siła na niego działa?

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie
  6. Łatwe · nr 3675

    Jaka jest indukcja pola w środku pętli z prądem?

    Przez kołową pętlę z drutu o promieniu \(10\ \text{cm}\) płynie prąd \(5\ \text{A}\). Oblicz indukcję pola magnetycznego w środku pętli ze wzoru \(B = \tfrac{\mu_0 I}{2R}\), \(\mu_0 = 4\pi \cdot 10^{-7}\ \tfrac{\text{T} \cdot \text{m}}{\text{A}}\). Wynik podaj w mikroteslach z dokładnością do \(0{,}1\).

    Sprawdź odpowiedź i zobacz rozwiązanie

Więcej zadań z magnetyzmu i indukcji

Dział ma dwie połowy. W pierwszej pole działa na poruszający się ładunek albo przewodnik z prądem i oprócz wartości siły liczy się jej kierunek. W drugiej to zmienny strumień magnetyczny wytwarza napięcie.

Którą siłę lub które prawo wybrać

Pojedyncza cząstka to siła Lorentza, a przy prędkości prostopadłej do pola ruch po okręgu. Przewód z prądem to siła elektrodynamiczna. Zmiana pola, powierzchni albo kąta ramki oznacza prawo Faradaya, a kierunek prądu indukowanego ustala reguła Lenza. Liczba zwojów na dwóch cewkach to transformator.

Wzory z liczbami

  • siła na przewód: \(B = 0{,}5\ \text{T}\), \(I = 4\ \text{A}\), \(l = 20\ \text{cm}\), przewód prostopadły do pola: \(F = B I l = 0{,}4\ \text{N}\)
  • proton \(v = 2\cdot 10^6\ \text{m/s}\), \(B = 0{,}1\ \text{T}\): \(F = q v B = 3{,}2\cdot 10^{-14}\ \text{N}\), promień \(r = \frac{m v}{q B} \approx 21\ \text{cm}\)
  • pole długiego przewodu: \(I = 10\ \text{A}\), \(5\ \text{cm}\) od osi: \(B = \frac{\mu_0 I}{2\pi r} = 4\cdot 10^{-5}\ \text{T}\)
  • Faraday: 100 zwojów, \(50\ \text{cm}^2\), pole spada z \(0{,}2\ \text{T}\) do zera w \(0{,}1\ \text{s}\): \(\mathcal{E} = n\frac{\Delta\Phi}{\Delta t} = 1\ \text{V}\)
  • transformator: \(230\ \text{V}\), 1000 i 50 zwojów: \(U_2 = 11{,}5\ \text{V}\); przy \(2\ \text{A}\) po stronie wtórnej idealne urządzenie pobiera \(0{,}1\ \text{A}\)

Najczęstsze potknięcia z polem

  • Kąt: przewód pod \(30^\circ\) do pola odczuwa 0,2 N zamiast 0,4 N, a równoległy żadnej siły.
  • Zwoje: pominięcie \(n\) w prawie Faradaya daje 0,01 V zamiast 1 V.
  • Odwrócona proporcja: 230 V przy 1000 i 50 zwojach to 11,5 V, a nie 4600 V. Przy prądzie stałym napięcia wtórnego nie będzie, bo strumień się nie zmienia.
  • Ładunek ujemny: siła ma zwrot przeciwny niż wskazuje reguła dla ładunku dodatniego.

Kolejność działań

Na Łatwych wstawiasz do jednego wzoru. Średnie to indukcja, strumień, transformator i ruch cząstki, czyli typowy materiał maturalny. W Trudnych rozwiązujesz selektor prędkości, siły między przewodnikami i prądy indukowane. W Wyzwaniu pojawiają się prądnica, spektrometr masowy i cyklotron, gdzie przydaje się fakt, że okres \(T = \frac{2\pi m}{q B}\) nie zależy od prędkości.

Na początek lekcja o magnesach i elektromagnesie, potem siła Lorentza i indukcja elektromagnetyczna.