Pęd i zderzeniaWyzwanieZadanie nr 4014

Największy kąt odchylenia toru ciężkiej kuli po zderzeniu z lżejszą

Zderzenia sprężyste Przygotowanie do Olimpiady Fizycznej

Gładka kula o masie \(5\ \text{kg}\) zderza się sprężyście (niekoniecznie centralnie) ze spoczywającą gładką kulą o masie \(2\ \text{kg}\). Ruch odbywa się na gładkiej poziomej płaszczyźnie, obroty kul pomijamy. O jaki największy kąt może się zmienić kierunek ruchu kuli \(5\ \text{kg}\)? Wynik podaj w stopniach z dokładnością do \(0{,}1^\circ\).

+18 pkt za pierwsze rozwiązanie na koncie

Zapis: przecinek lub kropka (9,81), potęgi dziesięciu (3e8 albo 3*10^8), jednostkę możesz dopisać (°).

Jak rozwiązać to zadanie?

Karta wzorów: Pęd i zderzenia
pęd
\(\vec p = m \vec v\)
popęd siły
\(F \Delta t = \Delta p\)
zasada zachowania pędu
\(m_1 v_1 + m_2 v_2 = m_1 v_1' + m_2 v_2'\)
zderzenie niesprężyste
\(v = \tfrac{m_1 v_1 + m_2 v_2}{m_1 + m_2}\)
środek masy
\(x_s = \tfrac{m_1 x_1 + m_2 x_2}{m_1 + m_2}\)

Cała karta wzorów i stałe fizyczne

Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę

Przejdź do układu środka masy: tam po zderzeniu sprężystym kula \(5\ \text{kg}\) ma prędkość o tej samej wartości co przed nim, tylko obróconą o dowolny kąt. Wróć do układu laboratoryjnego, dodając prędkość środka masy.

Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
  1. Niech \(v\) — prędkość początkowa. Środek masy porusza się z prędkością \(V = \tfrac{m_1 v}{m_1 + m_2} = \tfrac57 v\); w jego układzie kula \(m_1\) ma prędkość \(u = v - V = \tfrac27 v\).
  2. Zderzenie sprężyste w układzie środka masy tylko obraca tę prędkość: po zderzeniu ma ona wartość \(u\) i dowolny kierunek.
  3. W układzie laboratoryjnym \(\vec v_1 = \vec V + \vec u\): koniec wektora leży na okręgu o promieniu \(u\) wokół końca \(\vec V\). Ponieważ \(u < V\), kąt odchylenia jest ograniczony.
  4. Największy kąt — gdy \(\vec v_1\) jest styczny do okręgu: \(\sin\theta_{max} = \tfrac{u}{V} = \tfrac{m_2}{m_1} = 0{,}4\).
  5. \(\theta_{max} = \arcsin 0{,}4 \approx 23{,}6^\circ\).
  6. Odpowiedź: około \(23{,}6^\circ\).

Odpowiedź: \(\arcsin\tfrac{m_2}{m_1} = \arcsin 0{,}4 \approx 23{,}6^\circ\)

Czego warto się nauczyć?

Pęd zachowuje się zawsze, gdy na układ nie działają siły zewnętrzne — także wtedy, gdy energia mechaniczna ginie w zderzeniu. To odróżnia zadania z pędu od zadań z energii.

Więcej zadań z pędu i zderzeń →

Podobne zadania