Pęd i zderzeniaWyzwanieZadanie nr 3940
Wskazanie wagi, na którą spada pionowo trzymany łańcuch
Jednorodny, wiotki łańcuch o masie \(2\ \text{kg}\) i długości \(1\ \text{m}\) trzymamy pionowo za górny koniec tak, że dolny koniec dotyka szalki wagi. Łańcuch puszczamy. Jego górna, jeszcze spadająca część porusza się swobodnie, a każde ogniwo uderzające w szalkę natychmiast się zatrzymuje. Jaką siłę wskazuje waga w chwili, gdy na szalce leży już \(40\ \text{cm}\) łańcucha? Przyjmij \(g = 9{,}81\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}\). Wynik podaj w niutonach z dokładnością do \(0{,}1\ \text{N}\).
Świetnie.
Jak rozwiązać to zadanie?
Karta wzorów: Pęd i zderzenia
- pęd
- \(\vec p = m \vec v\)
- popęd siły
- \(F \Delta t = \Delta p\)
- zasada zachowania pędu
- \(m_1 v_1 + m_2 v_2 = m_1 v_1' + m_2 v_2'\)
- zderzenie niesprężyste
- \(v = \tfrac{m_1 v_1 + m_2 v_2}{m_1 + m_2}\)
- środek masy
- \(x_s = \tfrac{m_1 x_1 + m_2 x_2}{m_1 + m_2}\)
Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę
Waga dźwiga ciężar leżącej części i dodatkowo musi w każdej chwili zatrzymywać nowe ogniwa: w czasie \(dt\) zatrzymuje masę \(\lambda v\,dt\) poruszającą się z prędkością \(v\).
Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
- Gęstość liniowa \(\lambda = 2\ \tfrac{\text{kg}}{\text{m}}\). Gdy górny koniec opadł o \(x\), spadająca część ma prędkość \(v = \sqrt{2gx}\) (spada swobodnie).
- Ciężar leżącej części: \(\lambda x g\).
- W czasie \(dt\) na szalkę trafia masa \(\lambda v\,dt\), tracąc pęd \(\lambda v^2\,dt\) — szalka działa na nią dodatkową siłą \(\lambda v^2 = 2\lambda g x\).
- Łącznie: \(F = \lambda g x + 2\lambda g x = 3\lambda g x\) — trzykrotność ciężaru leżącej części.
- \(F = 3 \cdot 2 \cdot 9{,}81 \cdot 0{,}4 \approx 23{,}54\ \text{N}\).
- Odpowiedź: około \(23{,}5\ \text{N}\).
Odpowiedź: \(3\lambda g x \approx 23{,}5\ \text{N}\)
Czego warto się nauczyć?
Pęd zachowuje się zawsze, gdy na układ nie działają siły zewnętrzne — także wtedy, gdy energia mechaniczna ginie w zderzeniu. To odróżnia zadania z pędu od zadań z energii.