PlanimetriaWyzwanieZadanie nr 3697
Okrąg wpisany w kąt A i wewnętrznie styczny do okręgu opisanego w trójkącie 13–14–15
W trójkącie \(ABC\) mamy \(AB=13\), \(BC=14\), \(CA=15\). Okrąg \(\omega\) jest styczny do odcinków \(AB\) i \(AC\) oraz wewnętrznie styczny do okręgu opisanego na trójkącie \(ABC\). Oblicz promień okręgu \(\omega\).
Świetnie.
Jak rozwiązać to zadanie?
Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę
Środek \(\omega\) leży na dwusiecznej kąta \(A\). Zapisz warunek styczności wewnętrznej jako równość odległości środków i zastosuj twierdzenie cosinusów w trójkącie: środek okręgu opisanego, \(A\), środek \(\omega\).
Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
- Niech \(J\) będzie środkiem \(\omega\), \(AJ=t\), \(\rho\) — promień. \(J\) leży na dwusiecznej kąta \(A\), więc \(\rho=t\sin\frac A2\). Niech \(O\), \(R\) — środek i promień okręgu opisanego; styczność wewnętrzna to \(OJ=R-\rho\).
- Kąt między \(AO\) a dwusieczną wynosi \(\frac{|B-C|}2\) (bo \(\angle OAB=90^\circ-C\)). Z twierdzenia cosinusów: \(R^2+t^2-2Rt\cos\frac{B-C}2=\bigl(R-t\sin\frac A2\bigr)^2\), skąd \(t\cos^2\frac A2=2R\bigl(\cos\frac{B-C}2-\cos\frac{B+C}2\bigr)=4R\sin\frac B2\sin\frac C2\).
- Zatem \(\rho=t\sin\frac A2=\frac{4R\sin\frac A2\sin\frac B2\sin\frac C2}{\cos^2\frac A2}=\frac{r}{\cos^2\frac A2}\), gdzie \(r\) — promień okręgu wpisanego.
- Dla \(a=14\), \(b=15\), \(c=13\): \(s=21\), pole \(84\), \(r=4\), \(\cos^2\frac A2=\frac{s(s-a)}{bc}=\frac{21\cdot7}{195}=\frac{49}{65}\). Punkty styczności leżą na bokach, bo \(AK=t\cos\frac A2=\frac{65}{7}<13\).
- \(\rho=4\cdot\frac{65}{49}=\frac{260}{49}\).
Odpowiedź: \(260/49\)
Czego warto się nauczyć?
Geometria płaska: trójkąty, czworokąty, okręgi i wielokąty. Dobry rysunek to połowa rozwiązania.