Magnetyzm i indukcjaWyzwanieZadanie nr 3984

Jaka część cząstek ucieka z pułapki magnetycznej o stosunku pól 4?

Niezmienniki adiabatyczne Przygotowanie do Olimpiady Fizycznej

W pułapce magnetycznej (butelce magnetycznej) indukcja pola rośnie od \(B_0\) w środku do \(4B_0\) przy obu końcach, przy czym zmienia się wzdłuż osi bardzo powoli — na odcinku wielu promieni orbit cząstek. W środku pułapki znajdują się naładowane cząstki o jednakowych wartościach prędkości, których kierunki są rozłożone izotropowo (wszystkie kierunki jednakowo prawdopodobne). Jaka część cząstek ucieknie przez końce pułapki? Pomiń zderzenia i pola elektryczne. Wynik podaj z dokładnością do \(0{,}001\).

+18 pkt za pierwsze rozwiązanie na koncie

Zapis: przecinek lub kropka (9,81), potęgi dziesięciu (3e8 albo 3*10^8).

Jak rozwiązać to zadanie?

Karta wzorów: Magnetyzm i indukcja
siła Lorentza
\(F = q v B \sin\alpha\)
siła elektrodynamiczna
\(F = B I l \sin\alpha\)
promień toru cząstki
\(r = \tfrac{m v}{q B}\)
pole przewodnika prostoliniowego
\(B = \tfrac{\mu_0 I}{2\pi r}\)
pole wewnątrz zwojnicy
\(B = \mu_0 \tfrac{n I}{l}\)
strumień i prawo Faradaya
\(\Phi = B S \cos\alpha,\quad \mathcal{E} = -n\tfrac{\Delta\Phi}{\Delta t}\)
transformator
\(\tfrac{U_2}{U_1} = \tfrac{n_2}{n_1}\)

Cała karta wzorów i stałe fizyczne

Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę

Pole magnetyczne nie zmienia wartości prędkości. Przy powolnej zmianie pola zachowuje się adiabatyczny niezmiennik \(\tfrac{v_\perp^2}{B}\) (moment magnetyczny orbity).

Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
  1. Energia kinetyczna jest stała, a przy powolnych zmianach pola \(\tfrac{v_\perp^2}{B} = \text{const}\) (strumień pola przez orbitę się zachowuje).
  2. Cząstka o kącie \(\alpha\) między prędkością a osią w środku ma \(v_\perp = v\sin\alpha\); zawróci tam, gdzie \(v_\perp = v\), czyli przy \(B = \tfrac{B_0}{\sin^2\alpha}\).
  3. Ucieka, gdy \(\tfrac{B_0}{\sin^2\alpha} > 4B_0\), tzn. \(\sin\alpha < \tfrac12\): \(\alpha < 30^\circ\) lub \(\alpha > 150^\circ\).
  4. Ułamek kierunków w dwóch stożkach o półkącie \(30^\circ\): \(2 \cdot \tfrac{2\pi(1 - \cos 30^\circ)}{4\pi} = 1 - \tfrac{\sqrt3}{2} \approx 0{,}134\).
  5. Odpowiedź: około \(0{,}134\) (ok. \(13{,}4\%\) cząstek).

Odpowiedź: \(1 - \tfrac{\sqrt3}{2} \approx 0{,}134\)

Czego warto się nauczyć?

Pole magnetyczne działa na poruszające się ładunki i przewodniki z prądem, a zmienny strumień magnetyczny wytwarza prąd. Na tym opierają się silniki, prądnice i transformatory.

Więcej zadań z magnetyzmu i indukcji →

Podobne zadania