Magnetyzm i indukcjaWyzwanieZadanie nr 4007
Maksymalne opadanie pręta na szynach zamkniętych idealną cewką
Dwie pionowe, idealnie przewodzące szyny odległe o \(20\ \text{cm}\) połączono u góry idealną cewką o indukcyjności \(5\ \text{mH}\) (bez oporu). Po szynach może się zsuwać bez tarcia poziomy pręt o masie \(20\ \text{g}\), stale stykając się z nimi. Całość znajduje się w jednorodnym poziomym polu magnetycznym \(0{,}5\ \text{T}\) prostopadłym do płaszczyzny szyn. Pręt puszczono z zerową prędkością przy zerowym prądzie. O ile najwyżej opadnie? Pomiń opór obwodu i indukcyjność obwodu poza cewką. Przyjmij \(g = 9{,}81\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}^2}\). Wynik podaj w centymetrach z dokładnością do \(0{,}1\ \text{cm}\).
Świetnie.
Jak rozwiązać to zadanie?
Karta wzorów: Magnetyzm i indukcja
- siła Lorentza
- \(F = q v B \sin\alpha\)
- siła elektrodynamiczna
- \(F = B I l \sin\alpha\)
- promień toru cząstki
- \(r = \tfrac{m v}{q B}\)
- pole przewodnika prostoliniowego
- \(B = \tfrac{\mu_0 I}{2\pi r}\)
- pole wewnątrz zwojnicy
- \(B = \mu_0 \tfrac{n I}{l}\)
- strumień i prawo Faradaya
- \(\Phi = B S \cos\alpha,\quad \mathcal{E} = -n\tfrac{\Delta\Phi}{\Delta t}\)
- transformator
- \(\tfrac{U_2}{U_1} = \tfrac{n_2}{n_1}\)
Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę
Bez oporu SEM indukcji równoważy napięcie na cewce: \(L\dot I = Blv\). Scałkuj — prąd jest proporcjonalny do przesunięcia pręta, więc siła elektrodynamiczna działa jak sprężyna.
Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
- Obwód bez oporu: \(L\tfrac{dI}{dt} = Bl\tfrac{dx}{dt}\), a przy \(I(0) = 0\), \(x(0) = 0\): \(I = \tfrac{Bl}{L}x\).
- Równanie ruchu: \(m\ddot x = mg - BIl = mg - \tfrac{B^2l^2}{L}x\) — oscylator harmoniczny o „sztywności” \(\kappa = \tfrac{B^2l^2}{L} = 2\ \tfrac{\text{N}}{\text{m}}\).
- Położenie równowagi: \(x_0 = \tfrac{mg}{\kappa}\); pręt startuje ze spoczynku w \(x = 0\), więc drga między \(0\) a \(2x_0\).
- \(x_{max} = \tfrac{2mgL}{B^2l^2} = \tfrac{2 \cdot 0{,}02 \cdot 9{,}81 \cdot 0{,}005}{0{,}01}\ \text{m} \approx 0{,}196\ \text{m}\).
- Odpowiedź: około \(19{,}6\ \text{cm}\) — potem pręt wraca do góry (okres \(2\pi\sqrt{m/\kappa} \approx 0{,}63\ \text{s}\)).
Odpowiedź: \(\tfrac{2mgL}{B^2l^2} \approx 19{,}6\ \text{cm}\)
Czego warto się nauczyć?
Pole magnetyczne działa na poruszające się ładunki i przewodniki z prądem, a zmienny strumień magnetyczny wytwarza prąd. Na tym opierają się silniki, prądnice i transformatory.