Fizyka jądrowaTrudneZadanie nr 3936
Kiedy aktywność produktu rozpadu osiąga maksimum w generatorze izotopów?
Preparat zawiera w chwili \(t = 0\) wyłącznie jądra izotopu A o czasie połowicznego zaniku \(66{,}0\ \text{h}\). Każde jądro A rozpada się na jądro B (czas połowicznego zaniku \(6{,}00\ \text{h}\)), które rozpada się dalej na trwały izotop. Po jakim czasie aktywność izotopu B w preparacie jest największa? Wynik podaj w godzinach z dokładnością do \(0{,}01\ \text{h}\).
Świetnie.
Jak rozwiązać to zadanie?
Karta wzorów: Fizyka jądrowa
- prawo rozpadu
- \(N = N_0 \left(\tfrac12\right)^{t/T_{1/2}}\)
- aktywność
- \(A = \lambda N,\quad \lambda = \tfrac{\ln 2}{T_{1/2}}\)
- rozpady
- \(\alpha:\ A - 4,\ Z - 2;\quad \beta^-:\ Z + 1;\quad \beta^+:\ Z - 1\)
- energia wiązania
- \(E = \Delta m\, c^2,\quad 1\ \text{u} \cdot c^2 \approx 931{,}5\ \text{MeV}\)
Potrzebujesz pomocy? Pokaż wskazówkę
Aktywność B jest proporcjonalna do liczby jąder B, a ta jest największa, gdy przestaje rosnąć: dopływ z rozpadów A równa się ubytkowi z rozpadów B. Co to mówi o aktywnościach A i B w tej chwili?
Chcesz poznać sposób? Rozwiązanie krok po kroku
- \(\dot N_A = -\lambda_AN_A\), \(\dot N_B = \lambda_AN_A - \lambda_BN_B\); rozwiązanie: \(N_B = N_0\tfrac{\lambda_A}{\lambda_B - \lambda_A}\left(e^{-\lambda_At} - e^{-\lambda_Bt}\right)\).
- Maksimum \(N_B\) (i aktywności B) przypada, gdy \(\dot N_B = 0\), czyli \(\lambda_AN_A = \lambda_BN_B\) — aktywności A i B są wtedy równe.
- Z \(\lambda_Ae^{-\lambda_At} = \lambda_Be^{-\lambda_Bt}\): \(t = \tfrac{\ln(\lambda_B/\lambda_A)}{\lambda_B - \lambda_A}\).
- \(\tfrac{\lambda_B}{\lambda_A} = 11\), \(\lambda_B - \lambda_A = \ln 2\left(\tfrac16 - \tfrac{1}{66}\right)\ \text{h}^{-1} \approx 0{,}10502\ \text{h}^{-1}\).
- \(t = \tfrac{\ln 11}{0{,}10502}\ \text{h} \approx 22{,}83\ \text{h}\).
- Odpowiedź: około \(22{,}83\ \text{h}\).
Odpowiedź: \(\tfrac{\ln(\lambda_B/\lambda_A)}{\lambda_B - \lambda_A} \approx 22{,}83\ \text{h}\)
Czego warto się nauczyć?
Jądro atomowe kryje ogromną energię. Rozpady promieniotwórcze, datowanie węglem C-14, elektrownie jądrowe i energia gwiazd — liczone krok po kroku.